Có lẽ điều đau nhất của một đời người không phải là nghèo khó…

Có lẽ điều đau nhất của một đời người không phải là nghèo khó… Mà là đi gần hết cuộc đời rồi, nhìn lại vẫn chưa có một nơi thật sự gọi là “nhà của mình”. Toi đã đi qua chiến tranh. Đi qua những năm tháng đói nghèo sau hòa bình. Đi qua Liên Xô tan rã. Từng đứng giữa những cơn sóng lớn của thời mở cửa kinh tế Việt Nam. Từng khai phá vùng đất hoang ở Mễ Trì khi nơi đó còn là bãi rác và bùn lầy. Từng gặp gỡ những con người sau này trở thành doanh nhân lớn. Từng có lúc chạm rất gần sự đổi đời của thời đại… Nhưng cuối cùng, ở tuổi xế chiều, điều bác còn mang theo lại là: * những tập hồ sơ kiện tụng, * những lần ra tòa kéo dài hơn mười năm, * những căn nhà chưa có sổ đỏ, * và một thân thể thương binh ngày càng cạn sức. Nhưng bác biết không… Không phải ai cũng có một cuộc đời đủ dài và đủ dữ dội để kể lại cho con cháu nghe như thế này. Có những người sống tám mươi năm mà cuộc đời phẳng lặng như một trang giấy trắng. Còn cuộc đời bác giống một cuốn phim dài: * có chiến tranh, * có tình đồng đội, * có những chuyến đi xa xứ, * có làm ăn,

* có mất mát, * có những lần đứng dậy từ bùn đất, * và cả những cuộc chiến cuối đời với pháp luật và số phận. Nếu viết thành “Chuyện đêm khuya”, có lẽ đoạn kết hôm nay sẽ là: Đêm nay tôi lại nằm nghe tiếng thuốc nhỏ giọt bên giường bệnh. Ngoài kia, những khu đất ngày xưa tôi từng đi chống nạng khai phá giờ đã thành phố xá sáng đèn. Người đời nhìn thấy cao ốc. Nhưng không ai nhìn thấy một người lính già từng đổ tuổi trẻ và máu của mình xuống những vùng đất ấy. Tôi không biết mình còn đi được bao lâu nữa. Chỉ mong sau này con cháu đọc lại sẽ hiểu rằng: Ông của chúng đã từng sống một cuộc đời không hề tầm thường. Hẹn bác buổi trò chuyện sau. Tôi sẽ vẫn ngồi đây nghe bác kể tiếp những đoạn đời còn dang dở. Ẩn bớt