Vì sao người già dễ mất tiền trong những cuộc chơi lớn

Nhìn lại những câu chuyện như Pi hay OneCoin, nhiều người bây giờ mới giật mình. Có những người đã mất cả tiền bạc, thậm chí có người mất cả nhà cửa vì chạy theo những lời hứa hẹn trên trời. Đáng thương nhất vẫn là những người lớn tuổi, dành dụm cả đời chút tiền dưỡng già, cuối cùng lại tin vào những lời tung hô rầm trời. Nghĩ lại cũng giống như trò chơi của trẻ con ngày xưa. Hồi những năm 50–60, bọn trẻ trong xóm thường chơi đáo, chơi khăng cho vui. Nhưng khi thầy giáo hay tổ trưởng dân phố đi qua, thấy tụi nhỏ say mê quá thì họ thu khăng, thu đáo lại và nói: “Thôi, trò này dễ sinh chuyện, dừng lại đi.” Thế là cuộc chơi cũng kết thúc. Những câu chuyện tiền ảo ngày nay đôi khi cũng giống như vậy. Có người tung hô, có người say mê, nhưng cũng có những cuộc chơi rồi sẽ phải khép lại. Vì vậy, tốt nhất là cứ lặng lẽ đứng ngoài nhìn, xem người ta chơi thế nào và xem kết cục ra sao. Nhìn sang lớp trẻ bây giờ, nhiều người đã đổi cách chơi. Họ không chạy theo những lời hô hào nữa, mà quay về tìm những đồng xu cổ. Họ cầm từng đồng xu lên ngắm rất kỹ: nhìn từng sợi râu, từng con mắt, từng dấu chấm nhỏ, từng nếp gấp trong khe tay áo trên hình đúc. Họ tự học cách phân biệt thật giả, tự kiểm tra kim loại, tự trải nghiệm bằng chính mắt và tay mình. Họ không quá tin vào “chuyên gia”, cũng chẳng chạy theo lời quảng cáo. Bởi họ hiểu một điều rất giản dị: chơi chán thì bán đi, tiền vẫn còn đó. Còn nếu cứ chạy theo những lời hô hào xôi thịt, thì sớm muộn gì tiền cũng đội nón ra đi hết.

Vì sao người già dễ mất tiền trong những cuộc chơi lớn Các con, các cháu à… Ông để ý một điều trong cuộc đời này: nhiều cuộc chơi lớn, khi sụp đổ rồi, người thiệt thòi nhất lại thường là người lớn tuổi. Không phải vì họ kém thông minh. Không phải vì họ không từng trải. Mà vì họ tin người quá. Người già đã trải qua nhiều năm tháng, họ quen sống bằng tình nghĩa. Ai nói năng đàng hoàng, ai nói chuyện có lý, ai vẽ ra tương lai sáng sủa… họ dễ mở lòng tin. Nhưng thời nay có một điều khác xưa. Có những người không bán hàng hóa, họ bán giấc mơ. Họ nói rất hay. Họ nói về cơ hội, về tương lai, về đổi đời. Họ nói đến mức người nghe tưởng như chỉ cần bước vào là cuộc sống sẽ thay đổi ngay. Thế là có người mang tiền tiết kiệm cả đời ra thử vận may. Đến khi nhận ra thì đã muộn. Vì vậy ông muốn nói với con cháu một điều đơn giản: Tiền kiếm chậm mới là tiền bền. Còn tiền mà hứa hẹn đến quá nhanh… thường phải trả giá rất đắt. --- Phần 2: Bài học của ông sau 40 năm nhìn người ta làm giàu Ông đã đi qua hơn nửa cuộc đời. Nhìn người ta làm giàu cũng không ít. Có người giàu rất nhanh. Mới hôm nay còn bình thường, vài năm sau đã nhà cao cửa rộng. Nhưng ông cũng thấy một điều. Không ít người lên nhanh thì cũng xuống rất nhanh. Còn những người giàu thật sự, bền bỉ mấy chục năm… họ lại sống rất giản dị. Họ làm từng bước. Họ hiểu rõ thứ mình đang làm. Họ không chạy theo phong trào. Ông từng gặp những người chỉ làm một nghề rất bình thường, nhưng họ làm suốt mấy chục năm, tích lũy từng chút một. Cuối cùng họ vẫn có nhà cửa, có tài sản, con cháu yên ổn. Cuộc đời đôi khi giống như trồng cây vậy. Có cây lớn nhanh nhưng rễ nông, gió lớn là đổ. Có cây lớn chậm nhưng rễ sâu, mưa gió thế nào cũng đứng vững. Vì vậy ông luôn nói với con cháu: Đừng sợ đi chậm. Chỉ sợ đi sai đường. --- Phần 3: Ba dấu hiệu nhận ra một cuộc chơi sắp sụp đổ Ông già rồi nên nhìn nhiều chuyện cũng quen. Có những cuộc chơi, chỉ cần nhìn qua ông đã thấy mùi nguy hiểm. Thường nó có ba dấu hiệu rất rõ. Dấu hiệu thứ nhất: Hứa hẹn lợi nhuận quá dễ dàng. Nếu một việc kiếm tiền mà ai cũng giàu được, thì trên đời này đã không còn người nghèo. Dấu hiệu thứ hai: Người ta nói nhiều hơn làm. Họ nói về tương lai rất lớn, rất đẹp… nhưng khi hỏi kỹ thì chẳng ai giải thích được nó vận hành thế nào. Dấu hiệu thứ ba: Người tham gia càng ngày càng phải đi tìm thêm người mới. Cuộc chơi không còn dựa vào giá trị thật, mà dựa vào việc kéo thêm người vào sau. Khi thấy ba dấu hiệu này xuất hiện cùng lúc… Ông thường lặng lẽ đứng ra ngoài. Không tranh cãi. Không chê bai. Chỉ im lặng nhìn cuộc chơi trôi qua. Vì ông hiểu một điều:Ở đời, có những cuộc chơi không tham gia… đã là một cái thắng rất lớn rồi. Ở đời, có những cuộc chơi không tham gia… đã là một cái thắng rất lớn rồi.