ĐỒNG XU TỪ XỨ NGƯỜI Đêm ở xứ người thường rất dài.

ĐỒNG XU TỪ XỨ NGƯỜI Đêm ở xứ người thường rất dài. Không phải vì thời gian trôi chậm, mà vì nỗi nhớ nhà thì không có đồng hồ. Năm ấy, ở Nga… mùa đông kéo dài như không muốn buông tha con người. Tuyết phủ trắng lối đi, gió thổi qua những khu nhà xám lạnh, và trong túi áo chỉ có vài đồng tiền đủ sống qua ngày. Ông khi ấy là một người Việt xa xứ. Không người thân bên cạnh, không quê nhà để trở về ngay khi mệt mỏi. Chỉ có sức lao động, ý chí, và lòng tự trọng để bám trụ. Trong những ngày mưu sinh đó, ông gặp một nhóm người Ba Lan sang Nga giao dịch. Họ cũng là những người tha hương, mỗi người mang theo một câu chuyện, một nỗi nhớ,

một quê nhà ở rất xa. Người xa xứ thường dễ hiểu nhau. Không cần nói nhiều. Chỉ cần nhìn vào ánh mắt là biết: ai cũng đang cố gắng sống cho qua ngày, nhưng không muốn sống tầm thường. Sau một lần giao dịch, một người trong nhóm Ba Lan đã lặng lẽ đặt vào tay ông một đồng xu. Không phong bì. Không lời hoa mỹ. Chỉ nói khẽ một câu, bằng thứ tiếng Nga pha giọng Ba Lan: “Giữ lấy… để nhớ rằng đã có một thời chúng ta cùng đứng nơi này.” Đó là đồng 10.000 Złotych 1982. Trên mặt là đại bàng Ba Lan dang cánh. Trên mặt kia là chân dung Giáo hoàng Jan Paweł II – một người cũng từng bước ra từ gian khó. Khi ấy, ông không nghĩ đến giá trị. Không cân đo, không hỏi thật hay giả. Chỉ thấy nó ấm trong lòng bàn tay, giữa cái lạnh của xứ Nga xa lạ. Nhiều năm trôi qua. Đồng xu theo ông qua những lần chuyển chỗ ở, qua những giai đoạn đói – no, qua những tháng ngày tưởng như gục ngã. Có lúc ông nghèo đến mức, chỉ cần bán nó là có thể sống đỡ khổ hơn. Nhưng ông không bán. Bởi vì có những thứ không dùng để đổi lấy tiền. Đồng xu ấy là: • kỷ niệm của tình người nơi đất khách • dấu mốc của những năm tháng chịu đựng và không bỏ cuộc • và là bằng chứng rằng: ông đã từng sống rất thật, rất cực, nhưng rất đàng hoàng. Bây giờ, khi tóc đã bạc, khi thân thể đã mỏi, ông nhìn lại đồng xu và hiểu ra một điều: Giá trị lớn nhất của nó không nằm ở vàng, không nằm ở bạc, mà nằm ở ký ức và nhân cách của người giữ nó. Nếu sau này con cháu cầm đồng xu ấy trên tay, xin đừng hỏi: “Đồng này thật hay giả?” Hãy hỏi: “Ông đã đi qua những gì để giữ được nó đến hôm nay?” Bởi vì một kỷ niệm thật luôn quý hơn một đồng tiền thật. 🌙 Chuyện đêm khuya khép lại… Ngoài kia gió vẫn thổi, nhưng trong lòng người kể chuyện đã có một đốm lửa ấm của quá khứ.