TIÊU ĐỀ: Dưới Bóng Cầu Long Biên – Một Thời Tuổi Trẻ Không Thể Quên

TIÊU ĐỀ: Dưới Bóng Cầu Long Biên – Một Thời Tuổi Trẻ Không Thể Quên Các con, các cháu của ông… Hôm nay, khi mái đầu đã bạc trắng, thân thể không còn đi lại được như xưa, nằm yên một chỗ nhìn Facebook nhắc lại những bức ảnh cũ… ông lặng người. Những tấm hình chụp cách đây ba mươi năm, mà ký ức thì đã gần nửa thế kỷ. Đó là cây cầu sắt cũ kỹ – Cầu Long Biên. Nơi ấy không chỉ là cây cầu bắc qua sông. Với ông, đó là một phần tuổi thơ, một phần cuộc đời. Ngày ấy, khi miệng còn hơi sữa, ông lớn lên ở cánh đồng Cổ Dương. Con đường tàu chạy ngang qua ruộng lúa, nơi lũ trẻ chúng ông đuổi nhau giữa gió đồng. Những thửa ruộng xanh rì – nơi ông từng hái đòng lúa non nhai cho đỡ đói, thay cơm. Bờ ruộng, ao chuôm là cả thế giới tuổi thơ. Cả buổi sáng ngâm mình mò cua bắt hến, trưa về bỏ vào cái lon sữa bò luộc lên ăn, thế là đủ một ngày sống. Nắng lên thì chui xuống gầm cầu nhỏ bắc qua mương để tránh nóng. Nghĩa trang ngày ấy vắng lặng, không bóng cây to, không có chỗ mát. Trẻ con như ông quen với cái nắng, cái đói, cái cô đơn hơn là quen với giấc ngủ đủ đầy. Lớn hơn một chút, cuộc sống bắt đầu dạt về phía dốc cầu Gia Lâm. Ban đêm, ông cùng nhiều đứa trẻ khác thức trắng dưới chân Cầu Long Biên, chờ những chiếc xe thồ chở đầy hoa, củ, quả. Chỉ mong được “đẩy” giúp lên dốc để kiếm vài đồng. Qua được cầu rồi, lại mong ông chủ thương tình, xuống dốc thì “chạy chậm lại”… để mình còn bám theo giữ xe.

Phần thưởng nhiều khi chỉ là một ổ bánh mì. Nhưng ổ bánh mì ấy là sự sống. Gầm cầu và Ga Long Biên là nơi ngủ qua đêm. Những chuyến tàu xuôi ngược, hàng hóa chất đầy toa. Dưới mái hiên ga, dưới chân cầu là bao mảnh đời nhỏ bé như ông. Có đứa cha mẹ đi bộ đội, đi thanh niên xung phong. Có đứa chẳng còn ai. Chiến tranh để lại những đứa trẻ bơ vơ giữa dòng đời, tự học cách lớn lên bằng đói rét và nước mắt. Những đêm ngủ vỉa hè quanh Đền Bà Kiệu, gần Cầu Thê Húc… sương xuống lạnh buốt. Có lần bị đưa về đồn công an vì “tội” ngủ ngoài đường. Sau này nơi ấy xây thành tòa nhà người ta gọi là Tòa nhà Hàm Cá Mập. Nhưng trong ký ức ông, đó là nơi nhốt những đứa trẻ lang thang, chờ xác minh người thân đến nhận. Rồi năm 1977. Khi vừa tròn mười bảy tuổi, ông đã khai tăng thêm tuổi để được nhập ngũ. Không phải vì ham chiến trận. Chỉ vì muốn có một nơi gọi là tổ quốc, một hàng ngũ để đứng vào, một mái nhà có kỷ luật và tình đồng đội. Lần cuối trước ngày lên đường, ông đi dạo quanh Chợ Đồng Xuân, bến Nứa, những khu chợ nhỏ nơi từng bán lại từng chiếc bánh mì kiếm sống. Mỗi góc phố là một vết chân của tuổi thơ. Giờ đây, gần bảy mươi tuổi, thân thể không còn nguyên vẹn, nằm nhớ lại những ngày ấy… ông không thấy hận. Chỉ thấy thương. Thương một thời đất nước khó khăn. Thương những đứa trẻ phải lớn lên quá sớm. Và cũng tự hào vì mình đã đi qua tất cả mà không gục ngã. Các con, các cháu ạ… Đời người không ai chọn được nơi mình sinh ra. Nhưng có thể chọn cách mình đứng dậy. Ông kể lại không phải để buồn. Mà để các con hiểu rằng: Miếng cơm hôm nay đủ đầy, mái nhà hôm nay yên ấm – là điều rất quý. Còn nữa… Ông sẽ kể tiếp về những năm tháng quân ngũ, về những ngày bị thương, về hành trình trở về và đi tiếp một cuộc đời khác. Chuyện vẫn còn dài… Và ký ức thì chưa bao giờ ngủ yên.