CHƯƠNG 4 Từ mảnh đất hoang đến mái nhà của những phận người

CHƯƠNG 4 Từ mảnh đất hoang đến mái nhà của những phận người Có người hỏi cha: “Điều gì khiến cha tự hào nhất?” Không phải công ty. Không phải doanh thu. Cũng không phải những lần được báo chí viết bài. Điều cha tự hào nhất… Là mảnh đất hoang năm nào đã nuôi sống biết bao con người. … Ngày cha đặt chân đến Đồng Trong Đống, nơi ấy chỉ là một vùng đất bỏ hoang. Cỏ dại mọc ngập đầu. Nước tù đọng. Mùa mưa thì lầy lội. Mùa nắng thì nứt nẻ. Ít ai nghĩ rằng nơi ấy có thể tạo nên giá trị. Nhưng cha tin. Nếu chịu khó khai phá, đất sẽ không phụ người. Và rồi từng nhát cuốc, từng xe đất, từng con mương thoát nước được hình thành bằng mồ hôi của những người lao động nghèo. … Những người tìm đến với cha phần lớn không có gì trong tay. Có người là thương binh. Có người là con em thương binh. Có người là người khuyết tật. Có người chỉ mang theo một chiếc xe đạp cũ và vài bộ quần áo. Cha không hứa với họ sự giàu có. Cha chỉ nói: “Có việc để làm. Có cơm để ăn. Nếu chịu khó thì sẽ sống được.” Thế là họ ở lại. Ban ngày ghép từng mắt xương rồng. Ươm từng cây giống. Đóng từng chậu cây. Đến sáng sớm, họ chất cây lên xe, tỏa đi khắp các con phố Hà Nội. Có người đi đến tận Hoàng Hoa Thám. Có người sang Gia Lâm. Có người xuống Thanh Xuân. Chiều tối mới bán xong. Có hôm gần nửa đêm mới trở về. Họ trở về khu vườn. Ăn bữa cơm đạm bạc. Ngủ trong những căn lán tre dựng tạm. Sáng hôm sau lại tiếp tục một vòng quay mới. Cuộc sống cứ bình dị như vậy. … Khi khu vườn lớn dần, cha quyết định thành lập Công ty TNHH Xương Rồng Huỳnh Long. Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nhân giống và chăm sóc cây giống nông nghiệp. Đó không chỉ là một công ty. Đó còn là nơi tạo việc làm cho những người từng rất khó tìm được cơ hội mưu sinh. Mỗi chậu xương rồng bán ra là một ngày công. Mỗi cây giống xuất đi là thêm một đồng lương cho anh em. Không ai giàu lên nhanh chóng. Nhưng nhiều gia đình đã có thể sống bằng chính đôi tay lao động của mình. … Rồi từ cây xương rồng… Cha mở rộng sang cây cảnh. Cây ăn quả. Nhà ươm. Vườn giống. Sau đó là nuôi trồng thủy sản. Không phải vì tham vọng. Mà vì cha muốn có thêm việc làm cho anh em. Muốn doanh nghiệp đủ sức nuôi nhiều gia đình hơn. … Có thời điểm, những nỗ lực ấy được xã hội ghi nhận. Tên của Công ty Xương rồng Huỳnh Long xuất hiện trên nhiều phương tiện thông tin. Không phải vì những lời quảng cáo. Mà bởi đây là một mô hình lao động của thương binh và người khuyết tật. Đó là niềm động viên rất lớn đối với cha và toàn thể anh em. …

Nhưng cuộc đời chưa bao giờ chỉ có những ngày bình yên. Khi khu nuôi cá vừa bước vào giai đoạn chuẩn bị thu hoạch, một biến cố đau lòng đã xảy ra. Chỉ trong một đêm, toàn bộ cá giống trong hồ chết trắng. Doanh nghiệp thiệt hại rất nặng. Không dừng lại ở đó, sau khi đầu tư lại, một vụ việc tương tự tiếp tục xảy ra, khiến số cá trong hồ một lần nữa bị chết hàng loạt. Những sự việc này đã được báo chí phản ánh vào thời điểm đó. Theo bài báo của phóng viên Tống Ngọc Thanh đăng ngày 21/4/2004, doanh nghiệp của cha là nơi tạo việc làm cho thương binh nặng và người khuyết tật; trong khoảng chín tháng đã xảy ra hai vụ nghi đầu độc hồ cá, gây thiệt hại lớn và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất. Bài báo cũng nêu việc doanh nghiệp đã trình báo cơ quan chức năng và mong sớm làm rõ vụ việc. Những nội dung này phản ánh theo thông tin báo chí tại thời điểm đăng tải và gắn với quá trình điều tra của cơ quan chức năng khi đó. Cha vẫn còn nhớ cảm giác đứng bên mặt hồ. Cá nổi trắng mặt nước. Anh em công nhân lặng người. Có người bật khóc. Không phải vì những con cá. Mà vì họ biết đó là mồ hôi, là vốn liếng, là hy vọng của biết bao gia đình. Cha cũng lặng người. Nhưng cha không cho phép mình gục ngã. Bởi phía sau cha là những người đang chờ có việc làm, chờ đồng lương để nuôi vợ con. …

Nhìn lại cả chặng đường ấy, điều còn lại không phải là những con số. Mà là ký ức về những con người đã cùng nhau biến một vùng đất hoang thành một nơi có cây xanh, có nhà ươm, có xưởng sản xuất, có tiếng cười của người lao động và có hy vọng. Nếu hôm nay ai hỏi cha: “Mảnh đất ấy đã đem lại điều gì?” Cha sẽ trả lời: Nó không chỉ trồng nên những cây xương rồng. Nó còn nuôi lớn nghị lực của biết bao con người, giúp nhiều gia đình có việc làm, có thu nhập và có niềm tin rằng, bằng lao động chân chính, họ có thể đứng vững trên đôi chân của mình