Tôi nghĩ kiến đang giẫm đạp nhau để sống sót

Tôi nghĩ kiến đang giẫm đạp nhau để sống sót… Có những câu chuyện… rất nhỏ thôi. Nhỏ đến mức… nếu không đủ tĩnh lặng, ta sẽ chẳng bao giờ nhìn thấy. Trong căn phòng yên ắng, tôi bắt gặp một chai nước 5 lít để quên suốt đêm. Bên trong…

là hàng chục con kiến rơi xuống làn nước trong veo. Chúng vùng vẫy. Chới với. Từng con một… như đang giành giật sự sống. Tôi nhìn và nghĩ: chắc chúng đang dẫm đạp lên nhau. Con này leo lên lưng con kia để thoát chết. Bản năng sinh tồn mà thôi. Tôi quay đi. Tôi chọn… không can thiệp. “Hai tiếng sau, tôi quay lại…” Hai tiếng sau… tôi sững sờ Hai tiếng sau… Một cảm giác khó gọi tên khiến tôi quay lại nhìn vào trong chai. Và tôi… sững sờ. Những con kiến vẫn còn sống. Không phải vì may mắn. Không phải vì con mạnh thắng con yếu. Chúng đã tạo thành một “hòn đảo sống”. Vài con nằm dưới nước làm điểm tựa. Những con khác đứng lên trên. Khô ráo hơn. Được thở. Một kim tự tháp bé nhỏ… lay động giữa làn nước. Tôi quay lại… và không tin vào mắt mình. Những sinh vật nhỏ bé đã dạy tôi một bài học lớn. “Nhưng điều đáng kinh ngạc vẫn chưa dừng lại…” Không con nào bỏ con nào lại phía sau Tôi nín thở quan sát. Những con ở dưới nước không bị bỏ rơi. Chúng được thay phiên. Khi mệt… chúng được kéo lên. Khi khỏe hơn… những con phía trên tự nguyện lặn xuống. Không chen lấn. Không xô đẩy. Không con nào tìm cách thoát thân trước. Như thể cả bầy đã âm thầm hứa với nhau: Không ai bị bỏ lại phía sau. “Rồi tôi quyết định giúp…” Chúng không tranh giành. Không bỏ rơi. Không ai tìm cách sống một mình. Còn chúng ta thì sao? Khoảnh khắc khiến tôi nhớ cả đời Tôi tìm một chiếc thìa nhỏ. Nhẹ nhàng luồn vào cổ chai. Từng con kiến lần lượt trèo lên. Bình tĩnh. Không hoảng loạn. Không tranh giành. Cho đến khi… Một con kiến yếu sức trượt chân. Rơi trở lại nước. Chỉ còn cách miệng chai vài phân. Con kiến áp chót… gần như đã thoát. Bỗng quay đầu. Tụt xuống. Như thể nói: “Tôi sẽ không bỏ cậu lại đâu.” Khi đã gần thoát… nó quay đầu lại. Có những sự tử tế khiến ta không thể quên “Nhưng nó không thể kéo bạn mình lên…” Tôi đã xấu hổ vì con người Nó không đủ mạnh để kéo bạn mình lên. Tôi đưa thìa lại gần. Và cả hai… được cứu. Khoảnh khắc ấy… tôi lặng người. Không sách vở. Không phim ảnh. Chỉ là… một con kiến. Và tôi thấy mình xấu hổ. Xấu hổ vì con người. Vì sự thờ ơ. Vì những lần ta quay lưng để giữ phần mình an toàn. Nếu loài kiến còn biết hy sinh vì nhau đến thế… Thì con người… đã sống đúng chưa? Không phải vì kiến quá cao thượng. Mà vì con người đã quá quen với việc quay lưng. Nếu chưa biết sống sao cho đúng… Chúng ta xây tường ngăn cách. Thay vì dựng những cây cầu sống. Nếu sinh vật nhỏ bé như kiến còn biết đoàn kết, biết quay lại vì nhau… Thì tại sao con người lại thường bỏ rơi đồng loại? Và nếu ai đó chưa biết sống sao cho đúng… hãy học từ loài kiến. Nếu loài kiến còn biết quay lại vì nhau… thì con người đã sống đúng chưa

GÀ TA – GÀ CÔNG NGHIỆP VÀ PHẬN NGƯỜI

GÀ TA – GÀ CÔNG NGHIỆP VÀ PHẬN NGƯỜI https://youtu.be/pamo_j22Wbs Kể chuyện đêm khuya của một người gần bảy mươi tuổi CLIP 1 (2–3 phút) Con gà ta và bài học đầu đời Đêm xuống rồi. Ngồi một mình, người ta hay nhớ lại những chuyện cũ. Tôi kể câu chuyện này cho con cháu nghe, cho những ai từng làm nông, từng nuôi gà, sẽ thấy quen lắm. Một con gà ta, vừa nở khỏi quả trứng, việc đầu tiên nó làm không phải là ăn, mà là tìm mẹ. Gà mẹ đi đâu, nó lẽo đẽo theo sau. Mẹ bới đất, thấy hạt thóc, con giun, dù to hay nhỏ, cũng nhường lại cho con trước. Gà con thì tập mổ. Mổ trượt cũng mổ. Tập chạy thì ngã, rồi đứng dậy chạy tiếp. Trời mưa thì chui vào cánh mẹ, trời nắng thì nép vào bóng râm. Không ai dạy nhiều, nhưng nó học rất nhanh. Chỉ cần lớn bằng nắm tay thôi, con gà ta đã biết tự bới đất mà ăn, tự tìm chỗ ngủ, tự tránh mưa nắng. Đó là cách nó được dạy để tồn tại. Ai nuôi gà ta rồi thì đều hiểu: sống là phải tự học mà sống. CLIP 2 (2–3 phút) Ngày gà mẹ đuổi con – quy luật của đời Rồi đến một ngày, gà mẹ đổi tính. Nó xù lông, mổ con, không cho con theo nữa. Không phải vì nó ác, mà vì nó phải bắt đầu một vòng đời mới. Gà con lúc ấy hoảng loạn. Nhưng nếu không bị đuổi, nó sẽ không bao giờ biết tự sống. Cuộc đời tôi cũng vậy. Ngay từ khi còn nhỏ, tôi đã phải tự kiếm ăn, tự sống, tự tìm chỗ nương thân. Tôi không có cánh mẹ che mãi. Tôi đã bảy lần làm nhà, và cũng bảy lần bỏ lại tất cả mà ra đi. Có những căn nhà đầy đủ bàn ghế, giường tủ, toàn đồ cổ. Bán nhà là bỏ lại hết. Có lúc thì lưu manh kéo đến chiếm đất, chiếm nhà, tôi bỏ lại giường tủ, máy giặt, bình nóng lạnh… chỉ mang theo cái thân để tìm nơi an toàn. Nhưng cũng như con gà ta bị đuổi khỏi mẹ, tôi học được cách đứng vững một mình. CLIP 3 (2–3 phút) Gà công nghiệp – được nuôi mà không được dạy sống Giờ tôi kể tiếp về gà công nghiệp. Gà công nghiệp, vừa nở ra đã có người cho ăn, cho uống. Chuồng kín, đèn sưởi, cám đến tận miệng. Nó không cần bới đất, không cần né mưa, không cần học gì cả. Tôi nói đoạn này không phải nghe kể lại, mà vì tôi đã từng nuôi cả ngàn con gà. Tôi biết rất rõ. Khi gà công nghiệp lớn đến hai cân, chỉ cần vì một lý do phải di chuyển chuồng, thả cả đàn ra bãi đất trống. Và rồi sao? Cả đàn nằm chơ ra. Nắng thì chịu nắng, mưa thì chịu mưa. Không biết kiếm ăn. Không biết tìm chỗ trú. Rồi chết. Không phải vì nó yếu, mà vì nó chưa từng được dạy cách sống. Con người cũng vậy. CLIP 4 (2–3 phút) Ngậm thìa vàng và cái giá của sự dễ dàng Nếu ví gà công nghiệp là con người, thì đó là những đứa trẻ sinh ra đã được ngậm thìa vàng. Cơm bón sẵn, đường đi dọn sẵn, ghế ngồi đặt sẵn. Tôi nói thật, không phải để chê trách: đa phần những người như vậy rất khó làm nên sự nghiệp. Không phải vì họ xấu, mà vì họ chưa từng bị đời mổ, chưa từng bị mưa nắng vùi dập. Gần đây, tôi lên Ủy ban nhân dân phường làm việc. Tôi nhìn những cán bộ trẻ, ăn mặc bảnh bao, đẹp đẽ. Nhưng khi nói chuyện, câu chữ rất ngây ngô, rất non. Không biết lắng nghe. Không biết lý luận. Không hiểu nỗi khổ của dân. Tôi ngồi đó, một người gần bảy mươi đi tìm chỗ nương thân, mà thấy mình như đang nói chuyện với những con gà công nghiệp — được đặt vào vị trí để ngồi, nhưng chưa từng phải tự bới đất mà sống. CLIP 5 (2–3 phút) – ĐOẠN KẾT / DẶN DÒ CON CHÁU Lời người già gửi thế hệ sau Đêm khuya rồi, nói đến đây tôi buồn. Nhưng vẫn phải nói. Tôi kể câu chuyện này không phải để mắng ai, không chỉ trích cá nhân nào. Tôi kể cho con cháu mình, cho những người trẻ đang nghe. Cuộc đời không cho ai trú mãi dưới một cái cánh. Cha mẹ rồi cũng già. Nhà cửa rồi cũng mất. Tiền bạc rồi cũng vơi. Chỉ có một thứ theo con người suốt đời, đó là khả năng tự sống. Hãy học làm gà ta. Biết bới đất mà ăn. Biết đứng dậy khi bị đuổi đi. Biết nhìn mưa nắng mà tìm đường sống. Đừng mong được bón mãi. Đừng quen ngồi sẵn ghế. Vì đến lúc đời bắt con phải tự bước, nếu không biết đi, con sẽ ngã rất đau. Đó là lời của một người gần bảy mươi tuổi, đã nhiều lần mất nhà, nhiều lần ra đi tay trắng, nhưng vẫn còn sống đến hôm nay.

NHỮNG NỖI SỢ ĐI THEO TÔI TỪ TUỔI THƠ ĐẾN TUỔI GIÀ

NHỮNG NỖI SỢ ĐI THEO TÔI TỪ TUỔI THƠ ĐẾN TUỔI GIÀ https://youtu.be/ycUH60vrcak Khi tôi còn nhỏ, khoảng sáu, bảy, tám, chín, mười tuổi, mỗi lần trời chập choạng tối là trong lòng tôi lại dâng lên một nỗi sợ rất lạ. Tôi không thấy cha đâu. Tôi cũng không thấy mẹ đâu. Tôi không biết họ đang ở nơi nào trong thành phố rộng lớn ấy. Căn nhà thì trống, bóng tối thì dài ra từng chút một. Những lúc trời sầm sì, gió nổi lên, báo hiệu sắp mưa, nỗi sợ trong tôi lại lớn hơn. Có những đêm tôi phải chui vào đống rơm mà ngủ. Nghe tiếng mưa rơi, tiếng gió thổi, tôi hoảng hốt, tim đập mạnh, chỉ mong trời mau sáng. Từ những ngày đó, trong tôi hình thành một nỗi sợ rất sâu: sợ mưa, sợ tối, sợ không có chỗ trú, sợ ở một mình. Lớn lên, mỗi lần ra đường gặp mưa, tôi lại thấy bất an. Sợ không có chỗ vào. Sợ không có nơi nằm qua đêm. Chính những nỗi sợ ấy đã thúc tôi đi tìm việc làm. Xin vào cơ quan, xin có công ăn việc làm, chỉ mong có cơm ăn, có chỗ ngủ, có mái che khi trời mưa. Tôi làm lụng, tích cóp từng đồng. Trong đầu tôi lúc nào cũng chỉ có một suy nghĩ: phải có một căn nhà. Có nhà rồi, thì mưa gió không còn làm tôi hoảng hốt nữa. Khi tôi có gia đình, có con, đến lúc vợ đòi chia tay, đòi bán nhà, bán đất để chia, tôi lại nhớ về tuổi thơ của mình. Nhớ những buổi tối không cha mẹ. Nhớ những đêm mưa không có chỗ trú. Tôi nghĩ: nếu mình giữ lại, con sẽ ra sao? Liệu con có phải chịu những nỗi sợ như mình ngày xưa không? Vậy là tôi nhắm mắt ra đi, để lại tất cả cho con. Tôi chọn ra đi, chỉ mong con không phải hoảng hốt như tôi đã từng. Giờ đây, khi đã gần bảy mươi tuổi, tôi lại đối diện với một nỗi sợ khác. Có những lúc tôi nằm một mình trong phòng, tôi rất thèm được đi đến một nơi có đông người. Không phải để xin sỏ hay nhờ vả điều gì. Tôi chỉ cần có người ở bên cạnh. Chỉ cần trong khoảnh khắc nào đó tôi tức ngực, khó thở, có thể nhờ người gọi giúp xe cấp cứu. Tôi chỉ cần có vậy thôi. Tôi nhìn quanh. Một khách sạn lớn, hơn một nghìn ba trăm phòng, chỉ có duy nhất một mình tôi nằm đó. Dưới tầng một thì rất đông người. Nhưng họ là khách du lịch nước ngoài: người Hàn Quốc, người Nhật Bản, người Trung Quốc. Ban ngày họ đi chơi, tối chín mười giờ họ về, đi lại một chút rồi vào phòng, đóng cửa lại, im lặng. Tôi nằm một mình. Tôi từng nghĩ ở khách sạn là đúng: đầy đủ ăn uống, đầy đủ tiện nghi, mọi thứ đều có sẵn. Nhưng bây giờ tôi mới hiểu, đó là một sai lầm. Người ta đi chơi, còn tôi nằm lại với bệnh tật. Người ta có bạn đồng hành, còn tôi chỉ có tiếng máy lạnh và bốn bức tường. Tôi buồn lắm. Tôi từng đọc trên mạng, có người vợ đi vắng, chồng nằm chết trong nhà một mình, không ai hay biết. Những câu chuyện đó làm tôi sợ. Bệnh của tôi không cần làm việc nặng. Chỉ cần đi tắm, lấy tay kỳ chân, kỳ vai, kỳ lưng thôi là đã thấy mệt rã rời, chỉ muốn nằm xuống. Giờ đây, tôi không cần gì nữa cả. Không cần bàn ghế, không cần giường tủ, không cần xe cộ, không cần tài sản. Tôi chỉ cần không còn nỗi sợ. Chính vì vậy, tôi mong được vào trại dưỡng lão, dưỡng bệnh. Ở đó có nhiều người xung quanh. Có những người cùng cảnh, cùng tuổi, cùng bệnh. Có bác sĩ túc trực thường xuyên. Ở đó, người già không phải sợ ở một mình. Không phải sợ đêm xuống. Không phải sợ lúc tức ngực, khó thở mà không biết gọi ai. Nỗi sợ của tôi bắt đầu từ tuổi thơ không cha mẹ và kéo dài đến tuổi già bệnh tật cô đơn. Tôi viết ra đây, chỉ mong bạn bè, anh em đọc và hiểu. Hiểu rằng điều tôi cần nhất lúc này không phải vật chất, mà là một nơi có con người.

CHUYỆN ĐÊM KHUYA – VÀNG KHÔNG CHỈ LÀ TÀI SẢN, MÀ CÒN LÀ PHÁP LUẬT

CHUYỆN ĐÊM KHUYA – VÀNG KHÔNG CHỈ LÀ TÀI SẢN, MÀ CÒN LÀ PHÁP LUẬT Đêm đã khuya rồi… Ngoài kia gió thổi rất nhẹ. Trong căn phòng yên tĩnh, ông ngồi đây, chậm rãi kể cho con cháu nghe một câu chuyện rất thật – chuyện của thời nay, chuyện của vàng, của tiền… và của pháp luật. Nhiều người vẫn nghĩ đơn giản lắm… Mua bán vàng tay bo, giao dịch ngoài tiệm nhỏ, quen biết nhau, chuyển khoản cá nhân… tưởng như là chuyện bình thường. Ai cũng nghĩ: “Mua nhanh, bán gọn, lời được vài triệu là tốt rồi…” Nhưng con cháu ạ… Thời bây giờ không còn đơn giản như ngày xưa nữa. Chỉ cần một giao dịch sai luật… Có thể bị phạt lên tới hàng trăm triệu đồng – thậm chí tới bốn trăm triệu. Không chỉ mất tiền phạt… mà toàn bộ số vàng giao dịch cũng có thể bị tịch thu. Vàng miếng, vàng nhẫn… gom góp cả đời… cũng có thể mất sạch trong một lần kiểm tra. Nếu là tổ chức, làm ăn lớn… Mức phạt còn nặng hơn rất nhiều lần nữa. Điều đáng sợ là… Có những cái “bẫy” rất dễ mắc phải mà nhiều người không hề hay biết. Chỉ cần: Mua vàng từ nơi không được cấp phép… Giao dịch số lượng lớn không hóa đơn, không chứng từ… Mua bán qua trung gian, mạng xã hội, chợ đen, chuyển khoản cá nhân… Chỉ một lần sơ suất… Là đủ để rước rắc rối vào người. Mà rủi ro đâu chỉ dừng lại ở tiền phạt… Có khi mất trắng toàn bộ số vàng. Có khi không được pháp luật bảo vệ nếu xảy ra tranh chấp. Nếu tái phạm hoặc giao dịch lớn… còn có thể bị xử lý nặng hơn nữa. Con cháu phải nhớ cho kỹ… Giá vàng cao không có nghĩa là muốn mua bán sao cũng được. Lợi nhuận vài triệu không đáng để đánh đổi rủi ro hàng trăm triệu. Đồng tiền kiếm được phải sạch – phải đúng luật – thì mới ngủ yên được. Ông chỉ mong một điều rất giản dị… Nếu có mua bán vàng, hãy chỉ giao dịch tại nơi được cấp phép, minh bạch, có hóa đơn đầy đủ. Đừng vì ham rẻ, ham nhanh, ham lời mà tự đẩy mình vào nguy hiểm. Giữ vàng là để bảo toàn tài sản… Chứ không phải để biến nó thành một nỗi lo pháp lý đeo bám cả đời. Đêm khuya rồi… Ông kể đến đây thôi. Mong con cháu nghe, hiểu, và tự biết giữ mình trong thời buổi nhiều cám dỗ này

KHI BẠC BẮT ĐẦU THỨC GIẤC

KHI BẠC BẮT ĐẦU THỨC GIẤC Đêm đã khuya… Ngoài kia gió thổi nhẹ, căn phòng yên tĩnh, chỉ còn lại tiếng thở chậm của một người già ngồi trước bàn gỗ cũ… Ông kể cho các con, các cháu nghe một câu chuyện lạ lùng đang xảy ra trong thế giới kim loại – Câu chuyện về… bạc. Có một người tên là Nick Ward, một chuyên gia kim loại quý lâu năm ở London. Cả đời ông ta sống cùng những con số, những kho bạc, những chuyến hàng âm thầm đi khắp thế giới. Và gần đây, ông ấy đã nhìn thấy một điều bất thường… rất bất thường. Thông thường, tháng Một hằng năm là tháng yên ả của thị trường. Người ta gọi đó là tháng “chuyển kỳ hợp đồng”, mọi thứ trôi qua nhẹ nhàng như mặt hồ không gợn sóng. Nhưng năm nay thì không. Chỉ trong 72 giờ giao dịch đầu tiên, đã có tới 4.700 hợp đồng yêu cầu giao bạc thật, Tương đương 23,5 triệu ounce bạc bị rút khỏi thị trường trong một thời gian ngắn đến khó tin. Không phải là những con số nằm trên giấy nữa… Mà là bạc thật – cầm được, cân được, vận chuyển được.

Người ta bắt đầu đặt câu hỏi: Ai đang mua nhiều đến như vậy? Nick Ward nói rất rõ: Đây không phải người dân bình thường, cũng không phải nhà đầu tư nhỏ lẻ. Quy mô quá lớn. Thời điểm quá gấp. Và họ sẵn sàng trả giá cao hơn thị trường để có hàng ngay lập tức. Ông cho rằng, người mua là các tổ chức tài chính lớn, các ngành công nghiệp quy mô lớn, thậm chí có thể là cả các quốc gia. Họ không mua để lướt sóng kiếm lời. Họ mua vì sợ không có hàng để dùng. Bởi khi một nhà máy thiếu nguyên liệu… Khi một chuỗi sản xuất bị đứt gãy… Thiệt hại không còn tính bằng tiền, mà bằng sự sống còn. Cho nên, họ chấp nhận khó khăn vận chuyển, chấp nhận giá cao, Miễn là có bạc thật trong tay – ngay lúc này. Nick Ward còn cảnh báo: Những gì xảy ra chỉ mới là khúc dạo đầu. Cơn sóng lớn thật sự… còn ở phía trước. Ông ta tin rằng, hành trình của bạc sẽ còn rất dài, Và sẽ có ngày, giá bạc không còn dừng ở những con số quen thuộc nữa. Nhưng ông muốn các con, các cháu hiểu một điều quan trọng hơn cả giá bạc. 👉 Khi tài nguyên thật bị rút khỏi thị trường quá nhanh… 👉 Khi các tập đoàn và quốc gia âm thầm tích trữ… 👉 Khi hàng hóa vật chất được ưu tiên hơn giấy tờ và lời hứa… Thì đó không chỉ là câu chuyện của kim loại. Đó là dấu hiệu của sự bất an trong lòng nền kinh tế thế giới. Người già như ông nhìn những chuyện này mà nhớ lại một bài học cũ: Tiền có thể in thêm. Giấy tờ có thể ký thêm. Nhưng tài nguyên thật – thì không thể sinh ra trong một sớm một chiều. Đêm khuya rồi… Ông chỉ mong các con, các cháu nghe xong câu chuyện này, Biết suy nghĩ sâu hơn, tỉnh táo hơn, Đừng chạy theo đám đông, Cũng đừng tin tuyệt đối vào bất kỳ lời hứa làm giàu nào. Bởi trong mọi cơn biến động lớn… Người sống sót không phải người tham nhất – Mà là người hiểu rõ giá trị thật của cuộc sống.

KHI MỖI CĂN NHÀ CÓ “CĂN CƯỚC” – VÀ ẢO VỌNG BẮT ĐẦU LÙI BƯỚC

CHUYỆN ĐÊM KHUYA KHI MỖI CĂN NHÀ CÓ “CĂN CƯỚC” – VÀ ẢO VỌNG BẮT ĐẦU LÙI BƯỚC Đêm đã khuya rồi… Ngoài kia, nhiều căn nhà đã tắt đèn. Người mệt thì ngủ, người lo thì trằn trọc. Còn tôi, ngồi đây, muốn kể cho bạn nghe một câu chuyện. Không phải chuyện cổ tích. Không phải chuyện làm giàu sau một đêm. Mà là câu chuyện về đất, về nhà, về một thay đổi âm thầm, nhưng có thể khiến nhiều người phải tỉnh giấc. Nếu bạn từng mua đất, từng đi hỏi nhà, từng nghe cò nói một đằng – giấy tờ một nẻo, thì câu chuyện đêm nay… có lẽ bạn nên nghe cho hết. ⸻ Người ta vừa quyết định một việc mà thoạt nghe rất khô khan: gắn mã định danh điện tử cho bất động sản. Nói cho dễ hiểu, từ ngày 1 tháng 3 năm 2026, mỗi căn nhà, mỗi mảnh đất ở Việt Nam sẽ có một thứ giống như… căn cước công dân. Một dãy ký tự, dài tới bốn chục chữ số, đi theo tài sản đó suốt cả đời: từ lúc hình thành, đưa vào sử dụng, mua bán, chuyển nhượng, cho đến khi đem thế chấp ngân hàng. Không chỉ nhà đất có mã. Cả những người xoay quanh nó cũng được gắn định danh: đơn vị quản lý chung cư, môi giới có chứng chỉ, người hưởng chính sách nhà ở. Nghe thì tưởng chỉ là chuyện quản lý. Nhưng thực ra, đây là bước ngoặt của cả thị trường. Ngày xưa, dữ liệu nhà đất nằm tản mát. Mỗi nơi giữ một mảnh. Giấy tờ chồng giấy tờ. Khai báo thì thủ công. Đối soát thì hời hợt. Chính những khoảng mù đó đã nuôi sống bao nhiêu trò: bán trùng, thổi giá, tạo sốt đất, vẽ quy hoạch bằng… miệng. Còn bây giờ, khi mỗi tài sản có “căn cước”, mọi giao dịch đều để lại dấu vết. Có thể truy ngược. Có thể kiểm chứng. Không còn dễ mà nói một đằng, làm một nẻo. Người ta gọi đó là quản trị bằng dữ liệu, chứ không còn là quản lý bằng giấy tờ nữa. Và cũng từ đây, nhiều người bắt đầu thấy… lạnh sống lưng. Những môi giới tay ngang, sống nhờ mập mờ thông tin, quen thổi giá, quen giấu lịch sử, bỗng thấy lợi thế của mình… tan dần. Có người nói thẳng: đây là hồi chuông khai tử cho nghề cò chụp giật. Giới đầu cơ lướt sóng cũng vậy. Những cú “ăn nhanh” nhờ tin đồn, nhờ kỳ vọng thổi phồng, dần dần mất đất sống. Đầu cơ không chết ngay. Nhưng nó ngỏm dần, khi từng lớp dữ liệu được bóc ra trước ánh sáng. Ngược lại, những người làm ăn bài bản thì buộc phải thay đổi cách chơi. Không còn đánh cược bằng cảm giác. Không còn mua vì nghe nói. Mà phải dựa vào số liệu thật, phân tích thật, tầm nhìn dài hạn. Doanh nghiệp làm ăn tử tế hưởng lợi. Uy tín không cần quảng cáo rầm rộ, chỉ cần mở dữ liệu là thấy rõ. Còn những chủ đầu tư quen “chạy trước pháp lý”, quen làm liều, thì dần dần… tự bị đào thải. Ngân hàng cũng bước vào thời kỳ mới. Hồ sơ tài sản được khóa bằng mã. Lịch sử giao dịch, tình trạng thế chấp đều truy xuất được. Cửa “làm đẹp hồ sơ” để vay tiền bằng tài sản ảo… khép lại. Nhưng người được lợi nhiều nhất, lại chính là người mua ở thật. Những người yếu thế nhất, lâu nay phải mua nhà bằng niềm tin mong manh. Từ nay, họ có thể kiểm tra lịch sử căn nhà mình định mua, biết rõ giá khu vực, tránh mua trùng, tránh dính quy hoạch, tránh cảnh “tiền trao mà nhà chưa đủ giấy”. Quyết định mua nhà không còn là trò đỏ đen, mà là một lựa chọn có cơ sở. Thị trường bắt đầu rời khỏi cảm tính, để bước sang kỷ nguyên của dữ liệu. Nhưng nói đến đây, cũng phải nhắc một điều cho công bằng. Nếu dữ liệu đầu vào không sạch, không đầy đủ, không liên thông, thì mã định danh cũng chỉ là… cái vỏ rỗng. Có mã mà không có lịch sử, có định danh mà không kiểm chứng được, thì minh bạch rất dễ biến thành minh bạch ảo. Bởi vậy, muốn làm cho ra hồn, phải có con người hiểu dữ liệu, hạ tầng công nghệ đủ mạnh, và một cơ chế phối hợp thật sự nghiêm túc giữa đất đai – xây dựng – thuế – công chứng – ngân hàng. Đó là việc không dễ. Nhưng là việc không thể không làm. ⸻ LỜI KẾT (hạ giọng, chậm hơn) Gắn mã định danh cho bất động sản, không chỉ là chuyện công nghệ. Nó là phép thử. Phép thử cho đạo đức nghề nghiệp. Cho dòng tiền. Cho cách người ta kiếm sống trên mảnh đất này. Minh bạch không giết cơ hội. Nhưng nó giết ảo vọng. Khi ảo vọng bị xóa mờ, giá trị thật mới có chỗ đứng. Và chỉ khi đó, thị trường nhà đất Việt Nam mới có thể lớn lên, đi chậm hơn, nhưng đi xa hơn. Câu chuyện đêm nay, tôi kể đến đây thôi. Ngoài kia, đèn đã tắt thêm vài căn nhà nữa. Còn bạn, nếu vẫn còn thức, hãy nhớ lấy một điều: Thời của mập mờ đang khép lại. Thời của dữ liệu đang mở ra. Chúc bạn một đêm yên tĩnh… và một giấc ngủ không còn lo vì đất, vì nhà. ⸻ Nội dung tham khảo và chuyển thể từ nguồn: vietnamfinance.vn

Chuyện đêm khuya: Khi cha mẹ không còn “cho được”

Chuyện đêm khuya: Khi cha mẹ không còn “cho được” Đêm đã khuya… Ông ngồi một mình, chậm rãi kể cho các con, các cháu nghe một câu chuyện rất thật. Không phải để trách ai. Mà để những bậc cha mẹ… kịp chuẩn bị cho tuổi già của mình. Ngày xưa, có một bà tên là bà Liên. Năm nay bà đã ngoài sáu mươi. Cả đời đứng trên bục giảng, phấn trắng bảng đen, sống đạm bạc, hiền lành. Khi về hưu, bà sống một mình trong căn nhà cũ. Tài sản lớn nhất của bà không phải nhà cửa, mà là khoản lương hưu đều đặn mỗi tháng – thành quả của cả đời làm lụng.

Bà có hai người con. Con trai đã ngoài bốn mươi, có việc làm ổn định, nhưng chi tiêu nhiều. Con gái lấy chồng, ở nhà chăm con nhỏ, kinh tế lúc nào cũng thiếu trước hụt sau. Thấy con khó, lòng mẹ không yên. Từ đồng lương hưu lẽ ra để dưỡng già, bà chia đều cho hai bên: tiền học cho cháu, tiền nhà, tiền sinh hoạt. Bản thân bà sống rất tiết kiệm. Ăn dè, mặc bớt. Cuối tuần, con cháu về, bà lại loay hoay nấu đủ món, thức ăn thừa gói ghém cẩn thận cho con mang về. Trong lòng bà nghĩ đơn giản lắm: “Mình còn cho được, là mình còn giữ được con.” Cho đến một buổi sáng… bà đi chợ, trượt chân giữa đường. Gãy chân nặng. Phải nhập viện dài ngày. Nằm trên giường bệnh, bà gọi cho các con. Con gái đến… nhưng chỉ khi xong việc nhà. Con trai ghé qua… rồi lại vội vã đi. Cả hai đều bận. Không ai ở lại lâu. Người chăm sóc bà mỗi ngày… là người giúp việc bà thuê bằng chính tiền lương hưu của mình. Rồi chi phí điều trị tăng. Phẫu thuật, thuốc men. Các con bắt đầu tỏ ra khó chịu khi nhắc đến tiền. Bà yếu dần. Không còn đủ sức nấu nướng. Không trông cháu được nữa. Và quan trọng nhất… 👉 Không còn chu cấp như trước. Từ đó, những cuộc gọi thưa dần. Những lời hỏi thăm cũng ít đi. Chỉ có một thứ… vẫn đều. Những cuộc liên lạc đúng kỳ nhận tiền. Giọng nói quen thuộc. Câu hỏi quen thuộc. Một đêm, bà Liên nằm nhìn trần nhà rất lâu. Lần đầu tiên trong đời, bà nghĩ cho mình. Và bà quyết định… dừng lại. Bà không nuôi con bằng tiền dưỡng già nữa. Số tiền ấy, bà dùng để thuê người chăm sóc, lo cho sức khỏe, giữ cho mình một tuổi già chủ động. Con gái gọi điện trách mẹ ích kỷ. Rồi… im lặng. Con trai đề nghị bán nhà, giao tiền cho con giữ, rồi về sống chung cho “tiện chăm sóc”. Bà từ chối. Cuộc nói chuyện kết thúc trong lạnh nhạt. Giờ đây, bà Liên sống cùng người giúp việc. Sinh hoạt ổn định. Không phụ thuộc ai. Và bà dự định sau này, nếu yếu hơn, sẽ vào viện dưỡng lão… 👉 Dùng chính tiền của mình để mua sự an toàn và bình yên. Câu chuyện của bà Liên không phải để trách con cái. Mà để nhắc những người làm cha, làm mẹ một điều rất đau… nhưng rất thật: Lương hưu là để dưỡng già, không phải để giữ tình thân. Tiền có thể mua sự có mặt. Nhưng không mua được lòng hiếu thảo. Khi yêu thương bị trộn lẫn với tiền bạc, đến lúc không còn cho được nữa… 👉 Người tổn thương sâu nhất thường vẫn là cha mẹ. Ông kể đến đây thôi. Đêm đã khuya rồi… Ai nghe được, xin giữ lại trong lòng.