ký sự có thật: “CHUYỆN LAN TRUYỀN VỀ ÔNG CHỦ BÁN NƯỚC CẤT”

ký sự có thật: “CHUYỆN LAN TRUYỀN VỀ ÔNG CHỦ BÁN NƯỚC CẤT” (Từ bãi rác đến bàn nghị sự – Hành trình của một người lính thương binh Việt Nam) ⸻ 🧱 PHẦN 1 – ÔNG CHỦ CHỢ CẤT Những năm 80, khi cả nước còn nghèo, tôi – một người lính thương binh trở về từ chiến trường – phải làm đủ thứ nghề để sống. Hôm ấy, tôi được phân công làm bảo vệ cho một nhà máy có hố xí năm ngăn, nằm khuất trong khu xưởng. Đêm đến, tôi phát hiện có người gõ cửa xin lấy “cất”. Họ dùng xe thồ, chở từng thùng cất ra ngoài đường – vừa đi vừa rò rỉ, để lại mùi ngai ngái khắp khu phố. Ban đầu, nhà máy cấm. Nhưng rồi, thấy ai cũng cần, tôi liền đứng ra “bao thầu” việc lấy cất. Từ đó, “chợ cất” hình thành. Đêm nào cũng rộn ràng: xe thồ ra vào, người lấy, người chở, người mua – không khác gì một khu chợ thật sự. Người ta mua cất để bón cây, trồng hoa, nhất là ở vùng trồng hoa quanh Hà Nội. Tôi – người thương binh không chân khỏe, lại trở thành ông chủ của chợ bán cất giữa lòng thủ đô. ⸻ 🐟 PHẦN 2 – ĂN CẤT VÀ CHUYỆN AO CÁ Làm chợ cất lâu, tôi để ý: không chỉ người trồng hoa mua, mà người nuôi cá cũng mua. Tôi tò mò đi theo họ và phát hiện: ao nuôi cá mà không thả cất vào thì nước sẽ bị đục, bị nhiễm khuẩn, cá không sống nổi. Chính nhờ cất mà nước ao chuyển sang màu xanh nõn chuối, tạo oxy cho cá thở. Nhận ra điều đó, tôi liền đấu thầu 5 hecta ao để nuôi cá, làm phân phối cất cho các ao xung quanh. Từ đó, tôi vừa là chủ trang trại cá, vừa là đầu nậu cung cấp cất. Nhiều người cười, bảo: “Ông này điên, ăn cất à?” Nhưng tôi chỉ cười – bởi vì chính cái thứ người ta chê bẩn lại nuôi sống bao nhiêu người nghèo như tôi. Thời nay, nghe chuyện “ăn cất” lại thành thật. Công ty môi trường hút bồn cầu, mỗi xe chỉ vài trăm nghìn, nhưng có nơi báo giá tới 20 triệu một lần hút, khiến cả thành phố ầm lên. Người ta bảo đó là “tham nhũng cất”, còn tôi chỉ lặng lẽ nghĩ: “Ngày xưa, tôi cũng ăn cất – nhưng là ăn bằng mồ hôi, không phải bằng mánh lới.” ⸻ 🌵 PHẦN 3 – NƯỚC CẤT & ANH CÔNG AN THANH XUÂN Rời “chợ cất”, tôi chuyển sang trồng xương rồng và cây cảnh. Một cây nhỏ có thể bán tới 500 ngàn, thậm chí cả triệu. Nhưng người mua lo cây chết, nên tôi nghĩ ra cách đặc biệt: tôi pha cất thành dung dịch tưới cây, đựng trong chai nhựa Navi, dán nhãn “nước cất dưỡng cây”. Để có chai, tôi thu mua hàng nghìn chai nhựa của đồng nát, rồi đến bãi rác nơi xe hút bồn cầu đổ cất, lọc lấy phần nước trong, hòa thêm cát và chất dinh dưỡng, đóng chai bán kèm cây xương rồng ở Tràng Tiền và sân bay Nội Bài. Một lần, có anh công an ở Thanh Xuân xin cây, rồi xin thêm mấy chai nước cất. Tôi dặn: “Anh để nơi mát, đừng để chỗ nóng, nó nổ đấy.” Anh tưởng tôi đùa. Về nhà, anh để trong tủ lạnh. Vợ anh mở ra, thấy thối hoắc, hốt hoảng làm rơi tung tóe. Một vài chai khác anh để ngoài hiên, nắng nóng làm chai nổ xì, thối cả khu nhà. Hôm sau, anh tức tốc ra mắng tôi: “Mày nửa tao à?” Tôi cười, nói thật: “Tôi không nửa anh đâu, toàn thịt bò, đỗ xanh, gạo nứt tôi ngâm ra đấy!” Câu chuyện lan ra, ai cũng cười. Nhưng chính từ đó, đài truyền hình chú ý đến tôi. VTV1, VTV2, VTV3 về tận nơi làm phóng sự “Khát vọng sống” – kể chuyện ông thương binh biến bãi rác thành vườn hoa, biến nước cất thành cơ hội. Cả nước gọi tôi bằng cái tên trìu mến: “Ông vua xương rồng Hà Nội.” ⸻ 🇮🇳 PHẦN 4 – TỪ BÃI RÁC VIỆT NAM ĐẾN HỘI TRƯỜNG ẤN ĐỘ Sau khi bộ phim phát sóng, câu chuyện của tôi đến tai Chính phủ. Thủ tướng Phan Văn Khải và sau này Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đều biết đến. Tôi – một thương binh nghèo – được mời tham dự Ban Soạn Thảo Luật Đất Đai năm 2003, và được cấp 4.000 mét đất tại Mễ Trì để làm mô hình trồng cây cảnh, tạo việc làm cho người khuyết tật. Năm 2001, tôi còn được Thủ tướng mời đi Ấn Độ, tham gia phái đoàn Chính phủ Việt Nam cùng ông Đào Hùng Võ – Thứ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường. Đó là chuyến đi đầu tiên tôi được ngồi máy bay, ở khách sạn 5 sao, được cảnh sát Ấn Độ dẫn đường bằng còi hú giữa New Delhi. Tôi lắng nghe họ nói về cải cách thủ tục hành chính, về cởi trói cho đất đai, để người dân và doanh nghiệp nhỏ được quyền làm, được quyền sống. Những điều ấy sau này trở thành tư tưởng xuyên suốt trong Luật Đất Đai 2003 – và tôi tự hào vì góp một phần nhỏ bé trong đó. “Từ bãi rác cũng có thể đi đến bàn nghị sự, nếu người ta sống thật, làm thật và dám đứng lên.” Chuyến đi Ấn Độ ấy không chỉ là công tác – mà là một cuộc hành hương của niềm tin. Tôi hiểu rằng, mình không chỉ đang cởi trói cho đất đai, mà còn đang cởi trói cho chính cuộc đời mình. ⸻ tổng thể cho phim – chuỗi video YouTube/Facebook: Tựa đề chung: “CHUYỆN LAN TRUYỀN VỀ ÔNG CHỦ BÁN NƯỚC CẤT” Các phần: 1. Ông chủ chợ cất 2. Ăn cất và chuyện ao cá 3. Nước cất & anh công an Thanh Xuân 4. Từ bãi rác Việt Nam đến hội trường Ấn Độ