Phần 2: ÔNG CHỦ CHỢ CẤT

Phần 2: ÔNG CHỦ CHỢ CẤT (Giọng kể trầm, chậm, pha nụ cười hiền của người từng trải) ⸻ Hồi đó, tôi mới rời quân ngũ. Thương tật nặng, sức khỏe chẳng còn bao nhiêu, nhưng cái bụng đói thì vẫn… khỏe như xưa. Phải lo mà sống thôi. Không lao động, không có ăn. Tôi xin vào nằm bảo vệ cho một nhà máy. Trong khu nhà máy ấy… có một cái hố xí năm ngăn — nói nghe thô, nhưng đó là “mỏ vàng” thật sự của đời tôi. Đêm nào, tôi cũng thấy có người lén vào, gõ cửa rón rén rồi đẩy xe ra. Tôi để ý… họ không lấy gì khác, chỉ lấy cất. ⸻ Tò mò, tôi theo dõi. Thì ra họ chở cất ra ngoài để bán, mà khách mua lại đông. Nào là người trồng hoa, người nuôi cá, người làm ruộng, người buôn cây cảnh… Một hôm, tôi nghĩ: “Thay vì để họ lấy lén, sao mình không làm đàng hoàng?” Thế là tôi mạnh dạn đứng ra bao thầu toàn bộ khu hố xí ấy. Ai muốn lấy cất, phải qua tôi đăng ký, trả phí, và tôi trở thành ông chủ chợ Cất đầu tiên của nhà máy. Nghe thì buồn cười, nhưng thật ra, đó là một bước ngoặt. Vì nhờ nó, tôi hiểu ra rằng ngay cả thứ người ta vứt đi, cũng có thể trở thành vàng, nếu biết nhìn bằng con mắt khác. ⸻ Đêm đến, chợ cất của tôi nhộn nhịp như chợ trời. Mấy anh thanh niên chở xe thồ, đi khắp các ngõ ngách để lấy hàng. Khi nghe “Tiếng thơ” trên đài vừa dứt, họ lại đồng loạt “ra quân”. Đến khi nghe tiếng “tiếng thở” buổi sáng, thì họ về nộp hàng cho tôi. Tôi gom cất lại, bán cho những làng hoa, cho những người nuôi cá quanh vùng. Ai cũng vui, vì hàng của tôi “chất lượng cao”, được ông Trùm Cất đích thân ngửi và phê chuẩn. ⸻ Về sau, tôi còn phát hiện thêm một “bí mật kinh tế”. Người ta mua cất không chỉ để bón cây, mà còn để nuôi cá. Tôi tìm hiểu ra mới biết, ao cá nếu không có cất, nước sẽ thối, không có tảo xanh, cá dễ chết ngạt. Thế là tôi mạnh dạn đấu thầu luôn cả ao 5 hecta, vừa nuôi cá, vừa bán cất làm thức ăn tự nhiên. Lúc ấy tôi cười bảo mấy anh bạn: “Thế mới biết, ở đời, ai nắm được nguồn cất… là nắm được cả chuỗi cung ứng!” ⸻ Nhiều người chê tôi, bảo “Ông này khùng, đi buôn cất làm gì.” Nhưng chính từ đó, tôi trở thành ông chủ thật sự – một người vừa bán, vừa thu mua, vừa phân phối. Có người nói tôi là “ông trùm phân bắc”, nghe thì nặng lời, nhưng tôi lại thấy vui, vì ít nhất, tôi đâu còn là kẻ ăn nhờ. Tôi đang tự nuôi mình bằng thứ người khác vứt bỏ. ⸻ Nhìn lại bây giờ, thời ấy nghèo thật, nhưng lại có cái vui, cái thật, cái người. Không lừa ai, không hại ai. Chỉ có mùi thum thủm, và tiếng cười khúc khích của anh em giữa đêm sương. Giờ thiên hạ nói chuyện đất, chuyện vàng, tôi chỉ cười: “Ngày xưa tôi buôn cất, mà giờ người ta buôn cả… niềm tin.” ⸻ 🎧 Kết lại phần 2: Ở đời, không có nghề nào bẩn, chỉ có người sống không sạch. Cất – nếu biết dùng, nó nuôi cả đất. Còn người – nếu biết sống, thì dẫu nghèo vẫn có giá