“Vì sao đất vùng xa hay ‘nóng giả’ – ông đã thấy chuyện này mấy chục năm rồi”

TẬP 4 “Vì sao đất vùng xa hay ‘nóng giả’ – ông đã thấy chuyện này mấy chục năm rồi” Đêm lại xuống rồi… ông nói tiếp cho con cháu nghe một đoạn nữa. Có một điều lạ lắm, mà ông thấy suốt mấy chục năm nay vẫn vậy. Mỗi lần đất “sốt”, thì thường không phải ở chỗ đông dân. Mà lại là mấy nơi xa xa… đường còn bụi, nhà còn thưa, đi tối về khuya còn ngại. Người ta gọi đó là “đất tiềm năng”. Nghe thì hay. Nghe thì sáng sủa. Nhưng con à… hai chữ tiềm năng ấy, nhiều khi chỉ là cái cớ để thổi giá. Ông từng chứng kiến nhiều vùng như vậy. Ban đầu rất yên ắng.

Rồi bỗng một ngày, người ta rỉ tai nhau: sắp làm đường lớn, sắp có khu công nghiệp, sắp lên đô thị, sắp đổi đời. Tin truyền rất nhanh. Nghe quen tai lắm. Nghe đâu cũng giống nhau. Rồi xe cộ bắt đầu kéo tới. Người lạ xuất hiện đông hơn người quen. Bảng bán đất dựng lên hàng loạt. Giá tăng từng tuần, từng tháng. Người ở xa nhìn vào, thấy rẻ hơn trong thành phố, lại nghe nói “mai mốt lên giá”, thế là xuống tiền. Nhưng con ơi… những nơi như vậy, đa phần chưa có gì chắc chắn. Quy hoạch thì nói miệng. Dự án thì nghe truyền. Giấy tờ thì “đang làm”. Thời gian thì… không ai dám hứa. Có chỗ mười năm trôi qua, vẫn chỉ là con đường đất cũ. Cỏ mọc cao quá đầu. Nhà cửa thưa thớt. Buổi tối tắt đèn sớm. Người mua thì chờ. Chờ năm này sang năm khác. Tiền nằm im, không sinh lời. Muốn bán cũng chẳng ai hỏi. Lúc đó mới thấm: “À… hóa ra cái nóng hồi đó là nóng giả.” Con à, đất vùng xa không phải lúc nào cũng xấu. Nhưng nó chỉ hợp với người dư tiền, dư thời gian, và chịu chờ rất lâu. Còn nếu là tiền mồ hôi nước mắt, tiền dành dụm cả đời, thì phải nghĩ cho thật kỹ. Ông nói điều này bằng kinh nghiệm xương máu: người nghèo hay người trung lưu thường là người gánh rủi ro nhiều nhất. Vì mình tin vào hy vọng. Mà hy vọng thì dễ bị dẫn dắt. Người làm dự án thì có đường lui. Người môi giới thì có hoa hồng. Chỉ có người mua cuối cùng… là ôm đất mà thở dài. Đêm khuya rồi… ông nói chậm vậy thôi, để con cháu nghe mà nhớ. Đừng thấy chỗ xa bỗng dưng đông mà ham. Đừng nghe chữ “tiềm năng” mà vội tin. Cái gì thật sự tốt, nó không cần ồn ào. Ông dừng ở đây nhé. Nói nhiều quá cũng mệt.