Chuyến thị sát — Thăm lại ngôi nhà sau 26 năm

Chuyến thị sát — Thăm lại ngôi nhà sau 26 năm Năm 2001, tôi mới 41 tuổi, các con còn nhỏ dại. Ngày ấy tôi lăn lộn đủ nghề, làm gì cũng được miễn là có tiền lo cho con ăn học. Cứ mười ngày công mới đủ đóng học phí cho đứa lớn, rồi lại mười ngày nữa cho đứa thứ hai — hai mươi mốt ngày lao động cứ nối tiếp nhau như vậy. Kiếm được đồng nào, tôi lại dồn hết vào sữa, vào thức ăn cho con, đến mức tiền nuôi miệng của chính mình cũng chẳng còn. Trong khi đó, người vợ không đỡ đần được gì, chỉ lo váy áo, bạn bè, những buổi khiêu vũ. Ngày đó, cả gia tài chỉ có nghề trồng cây cảnh và buôn bán cây cảnh. Nhà không ruộng, không mặt bằng, đất trồng cây eo hẹp đủ đường. Tôi cứ đau đáu nghĩ cách đi thuê đất, đào ao thả cá, trồng cây gây dựng thêm. Có được đồng nào dư ra, tôi lại tính chuyện xây nhà cho thuê. Cứ tích cóp như thế, đến một ngày căn nhà đã xây được mười sáu phòng trọ, theo thời giá năm 2003 cho thu nhập mười lăm đến mười sáu triệu đồng mỗi tháng. Lúc đó tôi vẫn bàn với vợ: số tiền ấy một phần quay lại để sửa sang, tu bổ nhà cửa; một phần gửi tiết kiệm cùng lo chi phí cho các con. Phần gửi tiết kiệm, tôi vẫn coi là phần của mình — dù chưa từng động đến — để dành cho tuổi già. Căn nhà ấy, kể từ ngày tôi viết giấy giao lại cho "vợ" sau khi ly hôn, đã âm thầm gánh vác việc cho thuê tròn hai mươi sáu năm. Chỉ cần làm một phép tính đơn giản: mười hai triệu một tháng nhân với hai mươi lăm năm, cũng đã là một khoản không nhỏ để tuổi già bớt phần vất vả. Hôm ấy, tôi chống gậy trở về, gõ cửa ngôi nhà mình đã tần tảo dựng xây gần sáu mươi năm cuộc đời — một chuyến thị sát lặng lẽ sau hai mươi sáu năm xa cách. Tám giờ tối, tôi muốn gặp trực tiếp những người đang thuê trọ có mặt tại nhà, để xin số điện thoại của từng người. Tôi nói với họ: "Tôi là chủ nhà, xin số điện thoại để anh em, chú cháu có dịp giao lưu, trò chuyện, biết nhau." Chỉ đơn giản vậy thôi, nhưng qua đó tôi cũng nắm được doanh thu một tháng là bao nhiêu. Cả căn nhà, hôm đó chỉ có năm phòng có khách ở, còn lại đều bỏ trống. Lòng tốt cũng cần có giới hạn: Cho đi nhiều quá, người ta càng coi đó là nghĩa vụ?