“Cái bẫy đất đai 50 năm nay vẫn thế – ông nói để con cháu khỏi mắc

TẬP 1 – CÁI BẪY ĐẤT ĐAI 50 NĂM NAY VẪN THẾ Đêm khuya rồi… ông ngồi đây, nói vài lời chậm rãi cho con cháu nghe. Chuyện này… không mới đâu. Ông đã thấy nó lặp đi lặp lại suốt hơn nửa đời người rồi. Hồi còn trẻ, ông đã thấy. Trung niên, ông lại thấy. Giờ tóc bạc rồi… nó vẫn quay lại, y như cũ. Chỉ thay tên người. Chỉ đổi cái cách nói. Còn bản chất… thì không khác. Có người gọi điện cho ông, giọng run run. Nói rằng đang đứng ở một chỗ rất đông người. Xe cộ đậu kín. Người ra vào tấp nập. Ai cũng nói chuyện mua bán, ai cũng hối hả. Người ta bảo: “Không mua nhanh là mất phần.” Nghe tới đó, tim ông chùng xuống. Vì ông đã nghe câu ấy… không biết bao nhiêu lần trong đời. Con à, khi người ta làm cho con sợ bị chậm, là lúc con dễ sai nhất. Những cảnh đông đúc như vậy… nhiều khi không phải là thật đâu. Nó giống như một vở diễn được dựng sẵn. Có người đóng vai người mua. Có người đóng vai người bán. Có người chỉ đến để tạo tiếng ồn, tạo cảm giác “nóng”. Tiền có thể là tiền thật. Giấy tờ có thể là giấy thật. Nhưng cái mục đích phía sau… thì không thật. Ông đã thấy nhiều lần rồi. Người ta mua qua bán lại cho chính nhau. Giá cứ nhích lên từng chút. Rồi chờ một người bên ngoài bước vào. Người đó mang theo tiền thật. Và cũng là người gánh hậu quả thật. Con à… đời người, sợ nhất là đi sau mà tưởng mình đi trước. Người đi trước đã bày sẵn đường. Mình chỉ thấy ánh đèn, mà không thấy cái hố. Ông nói những điều này không phải để con sợ đất, mà để con sợ cái lòng tham của chính mình. Vì đất không tự nhiên mà “nóng”. Chỉ có lòng người là dễ nóng thôi. Nếu con thấy một nơi bỗng nhiên đông bất thường, ai cũng nói lời hay, ai cũng thúc giục, ai cũng bảo “cơ hội cuối cùng”… thì con hãy chậm lại. Chậm một nhịp thôi. Chậm để thở. Chậm để nghĩ. Chậm để nhớ lời ông. Suốt mấy chục năm qua, những cảnh như vậy… đa phần kết thúc bằng nước mắt. Người tỉnh thì đứng ngoài. Người lao vào thì mắc kẹt. Đêm khuya rồi… ông chỉ mong con cháu nghe xong, biết dừng lại đúng lúc. Giữ được tiền… nhiều khi đã là phước lớn. TẬP 2 “Cảnh đông người mua đất… nhiều khi chỉ là một vở diễn” Đêm nay, ông lại ngồi đây… nói tiếp cho con cháu nghe một đoạn nữa. Chuyện này, ông đã tận mắt thấy không chỉ một lần. Mà là nhiều lần, suốt mấy chục năm trời. Có những buổi sáng, người ta rủ nhau đi xem đất. Xe đậu kín cả con đường nhỏ. Người đứng nói chuyện rôm rả. Điện thoại reo liên tục. Tiếng cười, tiếng chào, tiếng mặc cả… nghe rất thật. Nhìn vào, ai cũng nghĩ: “Chỗ này chắc ngon lắm.” “Không mua bây giờ, mai hết phần.” Nhưng con à… ông nói thật, đông người không có nghĩa là thật lòng mua. Nhiều người trong đám đó… không phải người mua. Họ là người của bên bán. Là người được nhờ tới cho đông. Có người chỉ đứng đó cho đủ hình ảnh. Có người giả vờ hỏi giá, giả vờ chốt cọc. Tất cả chỉ để tạo một cảm giác rất nguy hiểm: 👉 ai cũng đang lao vào. Mà khi con người ta thấy đám đông, thì lý trí dễ ngủ quên lắm. Ông từng thấy cảnh này rồi… người thật việc thật, nước mắt thật. Có người mang cả tiền dành dụm mấy chục năm. Có người bán nhà cũ để “đổi đời”. Có người vay mượn, cắm sổ, chỉ vì sợ chậm. Đến khi cơn sốt qua đi… chỗ đất ấy vắng như chùa chiều. Cỏ mọc cao hơn đầu gối. Không ai hỏi. Không ai mua. Lúc đó mới hiểu: hôm đông người kia… chỉ là một buổi diễn. Con ơi, đời người không thiếu cơ hội, chỉ thiếu sự tỉnh táo. Người khôn không nhìn vào đám đông. Người khôn nhìn vào giá trị thật. Nếu một miếng đất tốt thật, nó không cần ồn ào. Không cần hò hét. Không cần thúc ép. Còn thứ phải tạo cảnh náo nhiệt… thì thường là thứ đang cần người gánh hộ. Ông nói ra không phải để con sợ. Mà để con biết dừng lại đúng lúc. Gặp cảnh đông người, con hãy tự nhủ một câu trong lòng: “Để coi đã… việc gì phải vội.” Chỉ cần chậm lại một nhịp thôi, con có thể tránh được một cái bẫy mà người khác mất cả đời mới hiểu ra. Đêm khuya rồi… ông nói tới đây thôi. Mong con cháu nghe, rồi nhớ lấy, để sau này khỏi phải thở dài như nhiều người ông từng gặp. TẬP 3 “Tiền là thật, giấy là thật… nhưng cái bẫy cũng rất thật” Đêm nay trời yên… ông lại nói tiếp cho con cháu nghe một đoạn nữa. Có nhiều người từng cãi với ông rằng: “Tiền tôi bỏ ra là tiền thật.” “Giấy tờ có dấu đỏ hẳn hoi.” “Có công chứng đàng hoàng, sao mà lừa được?” Ông chỉ thở dài… vì mấy câu đó, ông nghe quen lắm rồi. Con à, đúng là tiền ấy là tiền thật. Giấy ấy cũng là giấy thật. Con dấu kia cũng không giả. Nhưng cái cách người ta dẫn con vào… mới là thứ nguy hiểm. Ông từng thấy nhiều trường hợp như vậy. Mọi thứ đều hợp pháp trên giấy. Nhưng phía sau là một cái vòng đã được sắp sẵn. Đất thì có đó. Giấy tờ thì có đó. Nhưng giá thì bị thổi lên cao gấp mấy lần. Mà người mua… không hề hay biết. Vì sao không biết? Vì lúc đó trong đầu chỉ còn một suy nghĩ: “Người khác cũng mua, chắc không sao.” Chính cái suy nghĩ đó… là sợi dây trói con lại. Có những miếng đất, được sang tay qua lại rất nhanh. Người A bán cho người B. Người B bán lại cho người C. Mỗi lần sang tên, giá lại đội lên một chút. Tất cả đều đúng luật. Tất cả đều có giấy. Nhưng đến người cuối cùng thì… đứng im. Muốn bán không ai mua. Muốn giữ thì tiền chết một chỗ. Muốn vay ngân hàng cũng khó. Lúc đó mới ngồi mà than: “Giấy thật mà sao khổ vậy?” Con ơi… giấy tờ chỉ chứng minh quyền sở hữu. Nó không chứng minh được giá trị thật. Giống như con cầm một tờ vé số trúng rồi… nhưng không có chỗ đổi thưởng. Ông nói hơi đau, nhưng là sự thật ông đã chứng kiến bằng mắt mình. Có người từ chỗ khá giả, chỉ sau một quyết định vội vàng, mà mấy năm sau sống chật vật. Không phải vì họ ngu. Mà vì họ tin quá sớm. Tin vào con dấu. Tin vào lời môi giới. Tin vào cái không khí ai cũng hồ hởi. Mà quên hỏi một câu rất đơn giản: “Nếu hôm nay không bán được, mình có chịu nổi không?” Nếu câu trả lời là “không”… thì tốt nhất, đừng mua. Ông nói thật lòng, ở tuổi này rồi, ông không cần chứng minh mình đúng. Ông chỉ mong con cháu bớt đau. Tiền kiếm khó lắm. Giữ được tiền còn khó hơn. Mất rồi… lấy lại chẳng dễ đâu. Thôi, khuya rồi. Ông dừng ở đây. Con nghe được bao nhiêu, giữ lại bấy nhiêu trong lòng. Chỉ cần nhớ một điều thôi: 👉 Tiền thật, giấy thật… chưa chắc đã là an toàn thật.