CHUYỆN ĐÊM KHUYA – CÁI “TRẠI” TRONG ĐẦU TÔI

CHUYỆN ĐÊM KHUYA – CÁI “TRẠI” TRONG ĐẦU TÔI Có những từ, người ta chỉ nghe một lần rồi quên. Nhưng có những từ, nó in vào đầu, đi theo người ta cả đời. https://youtu.be/QaKB09hZB4c?si=kccDAr05mAQS8lKb Với tôi, đó là hai chữ: “trại thương binh”. Những năm đầu của thập niên 80, khi tôi còn rất trẻ, đơn vị sắp xếp cho tôi vào trại thương binh. Ngày đó, người ta gọi đúng như vậy. Không “trung tâm”, không “điều dưỡng”, không “chăm sóc”. Chỉ đơn giản là trại. Và cái chữ trại ấy, đến bây giờ tôi gần bảy mươi tuổi rồi, vẫn còn hằn trong đầu tôi. Trong trại ngày đó, thương binh không phải chỉ là người cụt chân, cụt tay. Có đủ loại. Có người bị thương vào đầu. Có người thần trí không còn tỉnh táo. Có người đêm đêm kêu gào, hò hét, thức trắng cả dãy nhà. Tôi vẫn còn nhớ rất rõ hình ảnh một anh lính. Anh cởi trần, cởi truồng, tay cầm cái bát méo mó, đứng rình ở khu bếp. Anh bị thương đặc biệt vào đầu. Chưa đến giờ ăn, anh đã đi nhặt gạch, gõ kẻng. Tiếng kẻng vang lên làm tất cả mọi người tưởng đã đến giờ cơm mà kéo nhau xuống. Nhưng thực ra, chưa đến giờ. Anh gõ kẻng vì đói. Vì sợ mất phần. Vì đầu óc anh không còn kiểm soát được nữa. Cảnh ăn cơm trong trại ngày đó, không giống bây giờ. Không có mỗi người một suất. Sáu người một suất. Sáu người ăn chung một chậu cơm. Một chậu canh. Một đĩa thức ăn xào nấu để giữa. Ai nhanh tay thì còn. Ai chậm tay thì hết. Khổ nhất là những người thương tật vào tay. Có người chỉ còn ăn được bằng một tay. Gắp chậm. Múc chậm. Đến lượt thì chậu đã trơ đáy. Có hôm chỉ còn húp nước canh loãng, nuốt nước bọt cho qua cơn đói. Không ai tranh cãi. Không ai chửi bới. Nhưng trong ánh mắt ai cũng có một thứ gì đó… xấu hổ, tủi thân, và bất lực. Đi vệ sinh cũng là một cực hình. Toàn là cầu tõm. Mùi hôi. Bẩn. Trơn trượt. Người yếu thì ngã. Người đau thì rên. Nhưng rồi cũng phải chịu, vì không còn cách nào khác. Chỗ ở thì khỏi nói. Thời tôi vào, chưa có nhà cấp bốn. Toàn là nhà tôn, dựng trong rừng tre. Nóng ban ngày, lạnh ban đêm. Mưa thì dột. Gió thì lùa. Tất cả ăn chung, ở chung, chịu chung. Ban đêm, trại không bao giờ thực sự yên. Người thì kêu vì đau. Người thì kêu đái, kêu ỉa. Người thì hát hò vô thức. Người thì hò hét, đi ngang đi dọc. Cái gọi là “quậy phá” trong trại, không phải là chửi bới hay đánh nhau. Mà là những hành vi của người bệnh, của những con người đã bị chiến tranh lấy mất một phần thân thể, một phần trí óc, và cả một phần nhân dạng của mình. Tôi ở trong đó. Tôi chịu đựng. Tôi sống qua. Nhưng cái ám ảnh thì không đi mất. Cho nên sau này, mỗi khi nghe đến chữ “trại”, dù là trại gì, tim tôi vẫn khẽ thắt lại. Nó kéo tôi quay về những ngày ăn chung chậu, ngủ nhà tôn, nghe tiếng kêu gào trong đêm, và nhìn thấy chính mình trong đám người thương binh ấy — vừa thương người, vừa sợ chính số phận của mình. Tôi kể chuyện này không để oán trách. Cũng không để kết tội ai. Tôi chỉ kể lại cái trại của riêng tôi, cái trại mà tôi đã từng sống, từng sợ, và từng mang theo trong ký ức hơn bốn mươi năm. Câu chuyện này… chưa hết.