Vì sao đất vùng xa hay ‘nóng giả’ – ông đã thấy chuyện này mấy chục năm rồi

TẬP 4 “Vì sao đất vùng xa hay ‘nóng giả’ – ông đã thấy chuyện này mấy chục năm rồi” Đêm lại xuống rồi… ông nói tiếp cho con cháu nghe một đoạn nữa. Có một điều lạ lắm, mà ông thấy suốt mấy chục năm nay vẫn vậy. Mỗi lần đất “sốt”, thì thường không phải ở chỗ đông dân. Mà lại là mấy nơi xa xa… đường còn bụi, nhà còn thưa, đi tối về khuya còn ngại. Người ta gọi đó là “đất tiềm năng”. Nghe thì hay. Nghe thì sáng sủa. Nhưng con à… hai chữ tiềm năng ấy, nhiều khi chỉ là cái cớ để thổi giá. Ông từng chứng kiến nhiều vùng như vậy. Ban đầu rất yên ắng. Rồi bỗng một ngày, người ta rỉ tai nhau: sắp làm đường lớn, sắp có khu công nghiệp, sắp lên đô thị, sắp đổi đời. Tin truyền rất nhanh. Nghe quen tai lắm. Nghe đâu cũng giống nhau. Rồi xe cộ bắt đầu kéo tới. Người lạ xuất hiện đông hơn người quen. Bảng bán đất dựng lên hàng loạt. Giá tăng từng tuần, từng tháng. Người ở xa nhìn vào, thấy rẻ hơn trong thành phố, lại nghe nói “mai mốt lên giá”, thế là xuống tiền. Nhưng con ơi… những nơi như vậy, đa phần chưa có gì chắc chắn. Quy hoạch thì nói miệng. Dự án thì nghe truyền. Giấy tờ thì “đang làm”. Thời gian thì… không ai dám hứa. Có chỗ mười năm trôi qua, vẫn chỉ là con đường đất cũ. Cỏ mọc cao quá đầu. Nhà cửa thưa thớt. Buổi tối tắt đèn sớm. Người mua thì chờ. Chờ năm này sang năm khác. Tiền nằm im, không sinh lời. Muốn bán cũng chẳng ai hỏi. Lúc đó mới thấm: “À… hóa ra cái nóng hồi đó là nóng giả.” Con à, đất vùng xa không phải lúc nào cũng xấu. Nhưng nó chỉ hợp với người dư tiền, dư thời gian, và chịu chờ rất lâu. Còn nếu là tiền mồ hôi nước mắt, tiền dành dụm cả đời, thì phải nghĩ cho thật kỹ. Ông nói điều này bằng kinh nghiệm xương máu: người nghèo hay người trung lưu thường là người gánh rủi ro nhiều nhất. Vì mình tin vào hy vọng. Mà hy vọng thì dễ bị dẫn dắt. Người làm dự án thì có đường lui. Người môi giới thì có hoa hồng. Chỉ có người mua cuối cùng… là ôm đất mà thở dài. Đêm khuya rồi… ông nói chậm vậy thôi, để con cháu nghe mà nhớ. Đừng thấy chỗ xa bỗng dưng đông mà ham. Đừng nghe chữ “tiềm năng” mà vội tin. Cái gì thật sự tốt, nó không cần ồn ào. Ông dừng ở đây nhé. Nói nhiều quá cũng mệt. TẬP 5 “Người ta không bán cơ hội đâu… người ta bán lối thoát” Khuya rồi… ông lại nói thêm vài lời nữa cho con cháu nghe. Có một câu, ông nghe suốt mấy chục năm nay, nghe hoài không hết: “Đây là cơ hội hiếm lắm.” “Không mua bây giờ là mất.” “Vài hôm nữa giá khác liền.” Nghe thì hấp dẫn. Nghe thì thấy mình như người được chọn. Nhưng con à… ông nói thật, cơ hội thật không bao giờ đi rao. Cơ hội thật thường đến rất lặng. Không ồn ào. Không hối thúc. Không cần ai thúc ép. Còn cái người ta mang ra rao khắp nơi, nói như sợ con bỏ lỡ… đa phần không phải cơ hội. Mà là… lối thoát. Thoát cho ai? Thoát cho người mua trước. Thoát cho người đang kẹt hàng. Thoát cho người đã trót ôm nhiều quá. Họ cần có người bước vào thay chỗ họ. Nên họ mới nói ngọt. Nói hay. Nói khéo. Nói cho con tin rằng mình đang may mắn. Ông đã thấy nhiều cảnh như vậy rồi. Có người bán nhà cũ, gom hết tiền, vì tin rằng “lần này chắc ăn”. Có người vay mượn thêm, nghĩ rằng vài tháng là sang tay. Nhưng rồi… thị trường đứng lại. Người rao trước đó thì biến mất. Số điện thoại không liên lạc được. Lời hứa ngày xưa cũng trôi theo gió. Chỉ còn lại người mua, ôm một mảnh đất, và một nỗi lo dài theo năm tháng. Con à… nếu một thứ thật sự tốt, người ta giữ cho người thân trước. Giữ cho bạn bè ruột thịt. Chứ không cần rao cho người lạ. Cái gì càng được quảng cáo là “cơ hội cuối cùng”, thì càng nên dè chừng. Ông không nói tất cả đều xấu. Nhưng ông muốn con hiểu một điều: 👉 Người bán luôn có lý do để bán. 👉 Người mua phải tự hỏi: lý do đó là gì? Nếu họ đang lời, sao họ lại vội? Nếu thật sự sáng, sao họ không giữ? Những câu hỏi đó, không ai trả lời thay con được. Đêm khuya rồi… ông chỉ mong con cháu nghe xong, biết giữ mình lại một nhịp. Đừng vội tin lời ngon. Đừng vì sợ mất cơ hội mà bước vào cái bẫy của người khác. Có những lúc, không mua gì cả… lại là quyết định khôn ngoan nhất. Ông nói tới đây thôi. Nói nữa sợ con buồn. TẬP 6 “Quy hoạch trên giấy – cái bẫy khiến bao người trắng tay” Đêm nay yên lặng quá… ông lại nói thêm một chuyện nữa cho con cháu nghe. Chuyện này, nhiều người nghe rồi mà vẫn mắc. Vì nó được khoác lên một cái tên rất đẹp: “quy hoạch.” Nghe tới hai chữ đó, ai cũng thấy hy vọng. Ai cũng tưởng tương lai đang mở ra trước mắt. Người ta chỉ cho con xem bản vẽ. Chỉ từng đường, từng nét. Nói rằng: “Mai mốt chỗ này mở đường.” “Chỗ kia làm khu lớn.” “Vài năm nữa giá lên gấp mấy lần.” Bản vẽ thì rõ ràng. Dấu mộc cũng rõ. Lời nói thì chắc nịch. Nhưng con à… ông sống đủ lâu để hiểu một điều: quy hoạch trên giấy khác xa với cuộc đời ngoài đất. Có những bản quy hoạch, vẽ ra rồi để đó… năm này qua năm khác. Có chỗ mười năm, hai mươi năm, vẫn chỉ là đường đất, ruộng hoang. Người mua thì chờ. Chờ mỏi mòn. Chờ đến khi tóc bạc. Muốn xây không được. Muốn bán không ai mua. Muốn thế chấp cũng khó. Đất thì còn đó, nhưng tiền thì chết cứng. Ông từng gặp nhiều người, giọng buồn lắm, nói với ông rằng: “Biết vậy ngày xưa đừng tin mấy cái quy hoạch ấy…” Nhưng lúc tin rồi, thì ai cũng tin bằng cả hy vọng. Con à… quy hoạch không sai. Nhưng thời gian thực hiện thì không ai dám hứa. Có khi đổi lãnh đạo. Có khi đổi chủ trương. Có khi thiếu vốn. Có khi bỏ luôn. Mà người chịu thiệt… chỉ có người dân. Người ta vẽ bằng bút, còn mình trả bằng mồ hôi. Ông không bảo con phải sợ quy hoạch. Ông chỉ muốn con hiểu: 👉 Thứ gì còn nằm trên giấy thì chưa phải là tương lai. Nếu con không đủ dư dả để chờ rất lâu, thì đừng đặt cả đời mình vào mấy nét vẽ. Tiền kiếm cực lắm. Một đồng cũng là công sức. Đừng để nó nằm im chỉ vì tin vào một tờ giấy đẹp. Đêm khuya rồi… ông nói chậm vậy thôi, mong con cháu nghe mà suy. Có những thứ nhìn sáng lắm, nhưng chưa chắc đã ấm. Nếu ông muốn, Tùng Anh sẽ viết tiếp: