NHÌN LẠI NHỮNG GIỌT MÁU ĐỜI NGƯỜI

NHÌN LẠI NHỮNG GIỌT MÁU ĐỜI NGƯỜI ⸻ Đoạn 1: Giọt máu của tuổi trẻ Đêm khuya, khi mọi thứ đã yên tĩnh, tôi hay nhớ lại những năm tháng rất xa — xa đến mức tưởng như thuộc về một đời khác. Hơn năm mươi năm trước, gần sáu mươi năm, tôi còn rất trẻ. Có những lúc đói đến mức không biết ngày mai ăn gì. Không tiền. Không người để nương nhờ. Và tôi đã từng bước vào Bệnh viện 108 ở Hà Nội… để bán máu. Mỗi lần người ta lấy của tôi 200cc, có lúc 250cc. Đổi lại là một số tiền đủ sống tằn tiện nửa tháng. Với tôi khi ấy, đó là con đường duy nhất để tồn tại. Tôi đã nghĩ, đó chỉ là chuyện của quá khứ — của một thời đất nước còn nghèo, còn nhiều gian khó. Nhưng rồi, nhiều năm sau, ký ức ấy lại trở về, rõ ràng đến nhói lòng. ⸻ Đoạn 2: Hàng người bán máu của hôm nay Gần đây, tôi đi bệnh viện khám, lấy thuốc về tiêm. Ngồi chờ, tôi thấy một nhóm người — cả nam lẫn nữ — ngồi trò chuyện nhỏ nhẹ với nhau. Tôi lắng nghe, rồi giật mình: họ đang bàn chuyện đi bán máu để lấy tiền tiêu. Tôi bước vào câu chuyện. Hỏi han vài câu. Hoàn cảnh của họ làm tôi lặng người. Đất nước đã đổi thay nhiều, nhà cao xe đẹp không thiếu, vậy mà vẫn có những con người phải xếp hàng bán máu để sống qua ngày. Ít hôm trước, bạn bè còn chở tôi đi xem những căn nhà giá hàng chục tỷ đồng. Trên đường về, tôi bỗng tự hỏi: Với thời buổi này, nếu bán máu… thì bán bao nhiêu cho đủ tiền mua một căn nhà? Câu hỏi ấy không cần trả lời. Nhưng nó ở lại rất lâu trong lòng tôi. ⸻ Đoạn 3: 200 đồng tiền học phí Ký ức đưa tôi trở về những năm 1970–1972, khi tôi còn là một đứa trẻ đi học. Ngày ấy, cứ đến kỳ thu tiền học, cô giáo cầm danh sách đứng trên bục giảng. Cô đọc tên những học sinh chưa nộp tiền. Và rất nhiều lần, trong danh sách ấy có tên tôi. Số tiền khi đó là 200 đồng, có lúc 150 đồng tiền Bác Hồ. Với người lớn, có thể không nhiều. Nhưng với một đứa trẻ, đó là cả một núi tiền — không biết kiếm ở đâu ra. Mỗi lần nghe gọi tên, tôi không sợ bị mắng. Tôi chỉ thấy mình nhỏ bé và bất lực trước con số ấy. ⸻ Đoạn 4: Con đường của một đứa trẻ nghèo Không ai dạy tôi phải làm gì. Nhưng cuộc đời đã đẩy tôi lớn sớm. Tôi biết đến việc bán máu. Tôi bước vào bệnh viện với thân hình nhỏ bé, để đổi 200cc, có lúc 250cc máu lấy tiền nộp cho cô giáo. Ngày đặt số tiền ấy lên bàn, tôi hiểu rất rõ: với cô, đó là học phí. Nhưng với tôi, đó là máu của chính mình. Ngay từ lúc ấy, tôi đã học được một bài học rất sớm về cuộc đời: muốn đi học, không chỉ cần chăm ngoan, mà còn cần cả sự đánh đổi. ⸻ Đoạn 5: Những điểm số không dưới 5 Tôi cũng sớm nhận ra một điều — rất âm thầm. Sau khi nộp tiền, tôi hiếm khi bị điểm dưới 5. Những bài khó, cô thường gọi tôi lên giảng kỹ hơn. Những bài mà ngày mai có thể kiểm tra lại, tôi thường được dạy trước. Không ai nói ra. Không ai ghi chép. Đó là một cách rất lặng lẽ của người thầy, người cô thời ấy — vừa thương học trò nghèo, vừa phải hoàn thành trách nhiệm. Ngay từ tuổi ấu thơ, tôi đã nhận biết được điều đó. Không phải bằng lý trí của người lớn, mà bằng cảm nhận của một đứa trẻ đã phải trưởng thành quá sớm. ⸻ Đoạn 6: Tuổi già và câu hỏi không lời đáp Hơn sáu mươi năm trôi qua. Nay tôi đã bước sang tuổi sáu mươi, bảy mươi. Máu không còn nhiều để bán. Sức cũng không còn để làm thuê. Tôi tự hỏi: nếu người già rơi vào cảnh khó khăn hôm nay, thì họ còn con đường nào để tồn tại? Tôi kể lại những chuyện này không để trách ai. Không để đòi hỏi điều gì. Chỉ mong con cháu hiểu rằng: có những thế hệ đã đi học bằng mồ hôi, nước mắt — và cả máu. ⸻ Đoạn 7: Lời nhắn gửi trong đêm khuya Đêm đã khuya. Tôi kể xong rồi. Nếu ai đó đang nghe, xin hãy coi đây như một câu chuyện cổ tích buồn — có thật. Để biết trân trọng những gì mình đang có. Và để hiểu rằng, có những giọt máu đã âm thầm rơi xuống cho con chữ được nảy mầm. Chuyện đêm khuya dừng ở đây. Những giọt máu của đời người — xin được nhớ, không xin được quên. ⸻ ĐOẠN KẾT: KHI ĐÊM KHUYA KHÉP LẠI Đêm đã khuya lắm rồi. Ngoài kia, thành phố có thể vẫn còn đèn, còn xe cộ, còn những căn nhà sáng rực ánh điện. Nhưng trong lòng người già như tôi, chỉ còn lại sự tĩnh lặng. Tôi kể lại những chuyện này không phải để khoe mình đã khổ ra sao, cũng không để trách ai đã đúng hay sai. Những gì thuộc về một thời đã qua, xin để nó nằm yên như nó vốn vậy. Tôi chỉ muốn nói với con cháu một điều rất giản dị: Có những thế hệ đã lớn lên bằng những giọt máu âm thầm, bằng những đồng tiền nhỏ bé đổi lấy con chữ. Những thứ mà hôm nay nhiều người có được một cách tự nhiên, thì ngày xưa phải đánh đổi cả tuổi trẻ, sức khỏe và lòng tự trọng. Nếu mai này, các cháu có lúc mệt mỏi vì học hành, vì cuộc sống, xin hãy nhớ rằng: có người đã từng bước vào bệnh viện để bán máu, chỉ mong được nộp đủ tiền học và không bị gọi tên trước lớp. Đời người ai cũng có lúc khó khăn. Nhưng xin đừng để cái khó làm mất đi lòng người. Xin đừng để con chữ trở thành gánh nặng chỉ dành cho những ai có điều kiện. Chuyện đêm khuya xin khép lại ở đây. Những giọt máu của đời người — xin được kể lại để nhớ, để thương, và để sống tử tế hơn với nhau. Tôi già rồi. Kể được đến đây là nhẹ lòng rồi.