KHI TIỀN ĐẾN TRƯỚC CÁI TÂM

KHI TIỀN ĐẾN TRƯỚC CÁI TÂM Đêm khuya rồi. Ngoài kia phố xá đã ngủ, chỉ còn tiếng gió khe khẽ lùa qua hiên nhà. Tôi ngồi đây, chậm rãi kể lại một câu chuyện không mới, nhưng rất nhiều người đã trả giá cả đời mới hiểu ra. Trong dòng đời hối hả, người ta thường lao đi như những con thiêu thân, bị ánh sáng của tiền bạc và danh vọng hút lấy. Ai cũng mong một ngày đổi đời thật nhanh, một cú bật số phận, một món tiền từ trên trời rơi xuống để bù đắp cho những thiếu thốn hôm nay. Nhưng có bao giờ bạn tự hỏi, vì sao có những người trúng số hàng chục tỷ, vừa bước chân vào giới giàu sang chưa bao lâu thì tất cả lại tan thành mây khói? Không chỉ mất tiền. Họ còn mất sức khỏe. Mất gia đình. Mất cả sự bình yên trong tâm trí — thứ mà khi còn nghèo họ vẫn còn giữ được. Đó không phải là vận đen. Cũng không phải ngẫu nhiên. Mà là một quy luật rất âm thầm của đời sống. Tôi từng thấy những gia đình giàu có nứt đố đổ vách, nhưng bên trong thì rỗng ruột. Con cái hư hỏng, sa vào tệ nạn, gia đạo lúc nào cũng bất an. Cũng có những người, lúc còn tay trắng thì khỏe mạnh, chịu đựng giỏi, tinh thần vững vàng. Đến khi tiền đầy két, nhà cao cửa rộng, thì bệnh tật nan y lại tìm đến, nằm trên đống tiền mà không ngủ được một giấc yên. Vì sao vậy? Người xưa có câu: “Hậu đức tải vật.” Đức không đủ dày thì không chở nổi vật nặng. Tiền bạc, danh vọng, quyền lực… đều là những “vật” rất nặng. Nền móng bên trong mà yếu, thì của cải càng nhiều, sức đè càng lớn. Sụp đổ chỉ là chuyện sớm hay muộn. Người ta hay nói “đức năng thắng số”, nhưng ít ai chịu hiểu cho rốt ráo. Hãy hình dung phúc đức của một con người như móng nhà, còn tiền tài và thành công là những tầng lầu xây lên phía trên. Bản năng ai cũng muốn xây lầu cao cho oai, cho người khác trầm trồ. Nhưng nếu chỉ lo xây cao mà quên gia cố móng, quên tu dưỡng tâm và trí, thì cái nhà ấy chỉ chờ ngày đổ. Không cần động đất. Chỉ một cơn gió nhẹ của biến cố. Một thay đổi của thị trường. Một quyết định sai vì tham hoặc vì kiêu. Thế là sập — sập cả người lẫn của. Có người nói với tôi: mỗi người sinh ra đều có một chiếc bình phúc đức. Bình lớn hay nhỏ, dày hay mỏng là do mình gieo từ trước. Tiền bạc, danh vọng chính là nước đổ vào bình. Khi nước vừa đủ, đời sống yên ổn. Nhưng khi nước đổ vào quá nhiều, vượt quá sức chứa, thì nó tràn ra ngoài. Và nước tràn không phải là phúc. Mà là họa. Con cái phá của vì không biết giá trị lao động. Người lớn sa đà hưởng thụ rồi phạm sai lầm. Sức khỏe suy kiệt vì ăn chơi và áp lực. Gia đình tan vỡ vì tiền làm mờ mắt. Rồi người ta đổ lỗi cho số phận, cho “trời xui đất khiến”. Nhưng thật ra, đó là quy luật rất công bằng. Khi cái tâm và cái tầm bên trong chưa đủ lớn để vận hành khối tài sản bên ngoài, thì hệ thống ấy buộc phải tự sập để trở về cân bằng. Tiền không có tội. Tiền vốn trung tính. Cái nguy hiểm nằm ở tâm người cầm tiền. Tâm chưa tới mà tiền đã tới nhiều, thì tai họa đến là điều khó tránh. Không phải ông trời phạt ai cả. Đó là luật cân bằng của âm dương. Tiền nhiều mà thiếu trí tuệ thì tiền sẽ biến thành thứ dẫn dắt con người đi sai đường. Nó làm sinh kiêu ngạo, coi thường người khác, sinh thói hưởng thụ làm mòn sinh lực. Danh lớn mà tâm hẹp thì dùng danh để chèn ép, để mưu lợi bất chính. Mỗi hành động ấy là một nhát đục vào chiếc bình phúc đức, làm nước chảy đi nhanh hơn. Giàu có thật sự không nằm ở con số trong tài khoản, mà nằm ở khả năng giữ được tiền trong sự bình an. Muốn sự nghiệp bền, gia đạo yên, thì không phải kiếm tiền bằng mọi giá, mà là quay về gia cố cái móng bên trong. Tu đức không phải chuyện xa vời. Đó là học khiêm nhường. Biết đủ. Biết ơn. Biết tỉnh táo khi dùng tiền. Có trí tuệ thì biết tiền nên đi đâu. Có đạo đức thì biết chia sẻ để phúc quay về. Nếu một ngày bạn bất ngờ có được khoản tiền quá lớn, hãy chậm lại. Có thể đó không phải món quà, mà là một bài kiểm tra rất nặng. Đừng vội hưởng thụ. Hãy dùng tiền để học, để sửa mình, để làm việc lành, để mở rộng chiếc bình phúc đức. Chỉ khi tâm đủ tĩnh, tầm đủ rộng, thì tiền mới trở thành công cụ tạo hạnh phúc. Còn nếu mải chạy theo vật chất mà quên tu thân, thì vinh hoa cũng chỉ là phù du — sớm nở tối tàn, để lại nỗi đau cho chính mình và con cháu sau này. Đêm đã khuya rồi. Câu chuyện cũng xin dừng ở đây. Trong cuộc chơi của đời người, kẻ thắng không phải là người có nhiều tiền nhất, mà là người giữ được sự bình yên trong lòng giữa danh lợi chập chùng. Nhớ lấy điều đó… để khỏi phải trả giá quá đắt khi tiền đến trước cái tâm.